Kısa yanıt
Kusur oranına itiraz, önce kusuru belirleyen sigorta şirketine yeni delillerle yazılı başvuru yapılarak başlar. Şirket talebinizi reddederse veya 15 gün içinde cevap vermezse Sigorta Tahkim Komisyonuna ya da mahkemeye gidebilirsiniz; bu aşamada kusur oranı genellikle bilirkişi raporuyla yeniden belirlenir.
Bu yazıda
Trafik kazasından sonra sigorta şirketinin bildirdiği kusur oranı, alacağınız tazminatı doğrudan belirler. Sizin %50 kusurlu sayılmanız, karşı tarafın trafik sigortasından hasar bedelinin ve değer kaybının yalnızca yarısını alabileceğiniz anlamına gelir. Kusur oranına itiraz mümkündür; ancak itirazın sonuç vermesi için kusurun nasıl belirlendiğini bilmek ve doğru delille doğru mercie başvurmak gerekir. Bu yazıda Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve ilgili mevzuat çerçevesinde 17.10.2026 itibarıyla itiraz yollarını anlatıyoruz.
Sigorta uyuşmazlıklarına ilişkin genel çerçeve için sigorta hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Trafik kazasında kusur oranını kim belirler?
Kazaya polis veya jandarma el koymuşsa trafik kazası tespit tutanağı düzenlenir (KTK m.83). Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre tutanağı düzenleyen görevliler taraflar için kusur oranı yazmaz; yalnızca kazanın oluşumunda kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiğini belirtir (m.156/a-3). Yalnız maddi hasarlı kazalarda sürücüler anlaşırsa görevli çağırmadan aralarında tutanak düzenleyerek kaza yerinden ayrılabilir (KTK m.81).
Kusur oranını ilk aşamada sigorta şirketi belirler. Bunu yaparken tutanaktaki işaretlemeleri, krokiyi, sürücü görüşlerini ve fotoğrafları değerlendirir. Kırmızı ışıkta geçme, arkadan çarpma, şeride tecavüz, kavşakta geçiş önceliğine uymama ve kurallara uygun park etmiş araca çarpma gibi durumlar kanunda asli kusur halleri olarak sayılmıştır (KTK m.84). Birden fazla sürücü bu tür bir ihlal yapmışsa ya da kaza başka kural ihlallerinden doğmuşsa kusur oranı yönetmelikteki esaslara göre belirlenir (KTK m.84; Karayolları Trafik Yönetmeliği m.157). Anlaşmalı tutanakta işaretlenen kaza durumu kutucukları, kroki ve ilk darbe noktaları bu değerlendirmede belirleyici rol oynar.
Kusur oranı tazminatı nasıl etkiler?
Trafik sigortacısı, sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı ödeme yapar; hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/g). Birden fazla aracın karıştığı kazalarda zarar, kural olarak işletenlerin kusuru oranında paylaştırılır (KTK m.88–89). Kusur oranı yalnızca araç hasarını değil, araç değer kaybı tazminatını ve bedensel zararlara ilişkin talepleri de aynı oranda etkiler.
| Size verilen kusur | Karşı tarafın kusuru | Karşı tarafın trafik sigortasından alınabilecek tutar |
|---|---|---|
| %0 | %100 | 100.000 TL |
| %25 | %75 | 75.000 TL |
| %50 | %50 | 50.000 TL |
| %100 | %0 | Ödeme yapılmaz |
Kendi kasko poliçenizden ödeme aldıysanız kasko şirketi, ödediği tutarı karşı tarafa kusur oranında rücu eder. Kusur oranının değişmesi, kendi trafik sigortanızdan ödeme yapılıp yapılmamasına ve buna bağlı olarak poliçenizin hasarsızlık indirimine de etki edebilir.
Kusur oranına itiraz nasıl yapılır?
Kusur oranına itiraz adımları
Kusur bildirimini ve gerekçesini isteyin
Sigorta şirketinden kusur oranının hangi tutanak, kroki ve beyana dayandığını yazılı olarak isteyin. Dosyanızdaki tutanağın ve eksper raporunun bir örneğini alın.
5 gün içinde ek bilgi ve belge sunun
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin maddi hasarlı kaza tespit tutanağında, Merkezin kusur oranlarına ilişkin bildiriminden sonra 5 gün içinde değerlendirmeye etki edebilecek ilave bilgi ve belge sunulması halinde sigorta şirketlerinden kusur oranlarını tekrar değerlendirmelerinin istenebileceği belirtilmektedir. Bu nedenle bildirimi aldığınızda hızlı hareket edin.
Delillerinizi toplayın
Araç içi kamera kaydı, çevredeki işyerlerinin veya belediyenin kamera görüntüleri, olay yeri ve hasar fotoğrafları, fren izleri, tanık bilgileri ve araçların ilk darbe noktalarını gösteren kayıtlar en güçlü delillerdir. Kamera kayıtları kısa sürede silinebildiği için gecikmeden talep edin.
Sigorta şirketine yazılı başvuru yapın
Karşı tarafın trafik sigortacısına, kusur oranına katılmadığınızı gerekçeleriyle ve delilleri ekleyerek yazılı olarak bildirin. Dava veya tahkimden önce yazılı başvuru zorunludur; şirket başvurudan itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermez veya cevap talebinizi karşılamazsa dava ya da tahkim yoluna gidilebilir (KTK m.97).
Sonuç alamazsanız tahkim veya dava yoluna gidin
Şirket talebinizi reddederse ya da süresinde cevap vermezse Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye başvurabilirsiniz. Bu aşamada kusur oranı bağımsız bir bilirkişi incelemesiyle yeniden değerlendirilebilir.
01.09.2026'dan itibaren motorlu araç hasar başvuruları sigorta şirketine ek olarak Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesindeki Ortak Hasar İhbar Merkezi üzerinden de yapılabilmektedir. Başvurunuzu hangi yolla yaparsanız yapın, tarihini ve içeriğini ispatlayabileceğiniz bir kayıt saklayın.
Sigorta Tahkim Komisyonunda kusura itiraz edilebilir mi?
Evet. Trafik sigortası zorunlu sigorta olduğundan, sigorta şirketi tahkim sistemine üye olmasa da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsiniz (Sigortacılık Kanunu m.30/1). Komisyona gidebilmek için şirkete başvurmuş ve talebin kısmen ya da tamamen reddedildiğini belgelemiş olmanız ya da şirketin 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemiş olması gerekir (m.30/13). KTK m.97 trafik sigortasında 15 günlük bir süreden söz ettiğinden, cevap gelmeyen durumlarda Komisyona başvurmadan önce 15 iş gününün dolmasını beklemek güvenli yoldur. Komisyona başvuru için arabuluculuk gerekmez. Uygulamada kusur konusunda uyuşmazlık varsa dosyada kusur bilirkişisinden rapor alınabilmektedir. Hakem, görevlendirildiği tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar verir (m.30/16).
22.01.2026'dan itibaren 35.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir; 35.000 TL ve üzerindeki kararlara tebliğden itibaren 10 gün içinde itiraz edilebilir; 383.000 TL'yi aşan uyuşmazlıklarda itiraz hakem heyeti kararına karşı Yargıtayda temyiz yolu açıktır; 122.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar en az üç hakemden oluşan heyetle çözülür. Bu sınırlarda başvuru tarihindeki tutarlar esas alınır. Başvuru ücreti 16.07.2026'dan itibaren uyuşmazlık tutarına göre 600 TL, 1.200 TL, 1.750 TL veya tutarın %1,8'idir. Ayrıntılar için Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yazısına bakabilirsiniz.
Mahkemede kusur raporuna nasıl itiraz edilir?
Dava açılırsa mahkeme kusur oranını genellikle bilirkişi incelemesiyle belirler (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266). Bilirkişi raporu size tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde, raporda eksik gördüğünüz hususların tamamlatılmasını, belirsiz noktaların açıklanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını isteyebilirsiniz (HMK m.281). Ayrıca kendi seçtiğiniz bir bilim insanından veya teknik kişiden bilimsel mütalaa alarak dosyaya sunabilirsiniz (HMK m.293). Raporlar arasında çelişki varsa, mahkemeden Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden veya yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep etmek de mümkündür.
Yaralanmalı kazalarda ceza soruşturması da yürütülür ve orada da kusur raporu alınır. Ceza dosyasında bilirkişi incelemesi tamamlandığında taraflara itiraz veya yeni inceleme talebi için süre verilir (Ceza Muhakemesi Kanunu m.67/5). Ancak hukuk hakimi, ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ilişkin kararıyla ve beraat kararıyla bağlı değildir (Türk Borçlar Kanunu m.74). Bu nedenle ceza dosyasındaki rapora katılmasanız bile tazminat davasında kusur yeniden tartışılabilir.
Trafik sigortacısına karşı açılacak davalarda arabuluculuğun dava şartı olup olmadığı tartışmalıdır. Bir yandan konusu para olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır (Türk Ticaret Kanunu m.5/A); öte yandan özel kanunda başka bir başvuru yolu zorunlu tutulmuşsa dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanmaz (Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-18) ve uygulamada KTK m.97'deki başvurunun bu nitelikte olduğunu kabul eden kararlar bulunmaktadır. Arabuluculuk yapılmadığı için davanın usulden reddedildiği örnekler de görüldüğünden, dava açmadan önce bu noktanın somut olaya göre değerlendirilmesi gerekir. 31.07.2026'dan itibaren belirsiz alacak davası kaldırıldığından, kısmi dava açılıp talep tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4). Maddi zararlara ilişkin talepler, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yılda, her halde kazadan itibaren on yılda zamanaşımına uğrar; fiil suç oluşturuyor ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır (KTK m.109).
Kusur oranına itirazda başarı, büyük ölçüde kazadan hemen sonra toplanan delillere bağlıdır. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Sık sorulan sorular
Kaza tespit tutanağında kusur oranı yazar mı?
Hayır. Polis veya jandarmanın düzenlediği trafik kazası tespit tutanağında taraflar için kusur oranı yazılmaz; görevliler yalnızca kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiğini belirtir (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-3). Yüzdelik kusur oranını ilk aşamada sigorta şirketi, uyuşmazlık halinde ise Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme bilirkişi raporu yardımıyla belirler.
Kusur oranına itiraz süresi ne kadar?
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin tutanak formuna göre, kusur bildiriminden sonra 5 gün içinde yeni bilgi ve belge sunarak şirketten yeniden değerlendirme isteyebilirsiniz. Bu süre geçse bile dava veya tahkim yolu kapanmaz; ancak maddi zarar talepleri KTK m.109 uyarınca öğrenmeden itibaren iki yılda, her halde kazadan itibaren on yılda zamanaşımına uğrar.
Kusur oranına itiraz edersem trafik sigortam etkilenir mi?
Kusur oranı, kendi trafik sigortanızdan karşı tarafa ödeme yapılıp yapılmayacağını belirler. Kusursuz bulunursanız sizin poliçenizden ödeme yapılmaz; kusur oranınız azalırsa poliçenizden yapılacak ödeme de azalır. Bu da hasarsızlık indirimine etki edebilir. Ayrıntılı uygulama poliçe ve tarife kurallarına bağlı olduğundan sigorta şirketinizden bilgi alın.
Ceza davasındaki kusur raporu tazminat davasını bağlar mı?
Hayır. Türk Borçlar Kanununun 74. maddesine göre hukuk hakimi, ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ilişkin kararıyla ve beraat kararıyla bağlı değildir. Uygulamada ceza dosyasındaki rapor önemli bir delil olarak dikkate alınsa da tazminat davasında kusur yeniden incelenebilir ve yeni bir bilirkişi raporu alınabilir.
Sigorta şirketi kusur oranını değiştirmezse ne yapılır?
Şirketin ret cevabını veya 15 gün içinde cevap vermediğini belgeleyerek Sigorta Tahkim Komisyonuna ya da mahkemeye başvurabilirsiniz. Trafik sigortası zorunlu sigorta olduğundan şirketin tahkim sistemine üye olması gerekmez. Komisyon veya mahkeme kusur oranını bağımsız bilirkişi incelemesiyle yeniden belirleyebilir; tazminat buna göre hesaplanır.
Kaynaklar
- Mevzuat 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.81, 83, 84, 85–99
- Mevzuat Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156–157
- Resmi kaynak Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı
- Mevzuat 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30
- Mevzuat 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266, 281, 293, 400
- Mevzuat 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A