Araç Değer Kaybı Tazminatı 2026: Yeni Hesaplama ve Başvuru

Kazadan sonra aracınız onarılsa bile hasar kaydı ikinci el piyasasında fiyatı düşürür. Araç değer kaybı tazminatı bu farkı karşılar. 2026 yılında hem hesaplama yöntemi hem başvuru süreci değişti: trafik sigortası genel şartlarındaki eski formül kaldırıldı ve hasar başvurusu değer kaybı talebini de kapsar hale geldi. Aşağıda değer kaybının kimden, nasıl ve hangi sürelerle isteneceğini anlatıyoruz.

Sigorta uyuşmazlıklarına ilişkin genel çerçeve için sigorta hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Araç değer kaybı nedir, kimden istenir?

Değer kaybı, aracın kaza öncesindeki ikinci el piyasa değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el değeri arasındaki farktır. Karayolları Trafik Kanununun (KTK) 85. maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesi bir şeyin zarara uğramasına yol açarsa aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi müteselsilen sorumludur; işleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.

İşletenler bu sorumluluk için zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS, trafik sigortası) yaptırmak zorundadır (KTK m.91). Bu nedenle değer kaybı uygulamada önce kusurlu aracın trafik sigortacısından istenir. Sigortacı, sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı sorumludur; sizin kendi kusurunuza düşen kısım teminat dışındadır (KTK m.92/g). 01.01.2026–31.12.2026 dönemi için ilan edilen teminat limitlerinde maddi zararlar araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL'dir. Onarım bedeli ve değer kaybı bu limitten birlikte karşılanır; limiti aşan zarar kusurlu aracın işleteni ve sürücüsünden istenebilir.

Değer kaybı 2026'da nasıl hesaplanıyor?

Hesaplama yöntemi son yıllarda Anayasa Mahkemesi kararlarıyla şekillendi. Anayasa Mahkemesi 17.07.2020 tarihli, E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararıyla KTK m.90'daki “genel şartlar” atıflarını iptal etti. Böylece trafik sigortası tazminatlarının kapsamı genel şartlara bırakılamaz hale geldi; kanunda düzenlenmeyen konularda Türk Borçlar Kanununun haksız fiil hükümleri uygulanır (KTK m.90).

7327 sayılı Kanun 2021'de m.90'a, değer kaybının aracın piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasarlı parçaları ve hasar tutarı dikkate alınarak hesaplanmasını (destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık tazminatlarıyla birlikte) öngören bir cümle ve usulün Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca belirleneceğine dair bir fıkra ekledi. Anayasa Mahkemesi 29.12.2022 tarihli, E.2021/82, K.2022/167 sayılı kararıyla (RG 14.02.2023, S.32104) bu hükümleri de iptal etti. Gerekçeye göre sigortacının borcu Türk Borçlar Kanununa göre belirlenen gerçek zarardan düşük hesaplanırsa zarar görenin zararı karşılanamaz. Aynı kararda, hasar nedeniyle trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçların değer kaybını teminat dışı bırakan m.92/l ise Anayasaya aykırı bulunmadı.

Son değişiklik, 12.06.2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.07.2026'da yürürlüğe giren trafik sigortası genel şartları değişikliğidir. Buna göre değer kaybı, atanacak sigorta eksperi tarafından aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınarak belirlenir. Eski formül ekleri yürürlükten kaldırıldı. Araç hasarı için başvuran kişi değer kaybını da talep etmiş sayılır; sigortacı hesapladığı tutarı, nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı günü izleyen iş günü içinde bildirir.

Dava açılırsa mahkeme değer kaybını gerçek zarar esasına göre ve gerektiğinde bilirkişi incelemesiyle belirler; sigorta eksperinin raporu mahkemeyi tek başına bağlamaz. Değişiklikte 01.07.2026'dan önce meydana gelen kazalar için özel bir geçiş hükmü bulunmadığından, bu kazalarda uygulama farklılık gösterebilir.

Hangi durumlarda değer kaybı ödenmez veya azalır?

• Hasar nedeniyle trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçlarda değer kaybı trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/l); bu araçlarda aracın bedeli ayrıca değerlendirilir.
• Kazada kendi kusurunuz varsa, kusurunuza düşen kısım ödenmez (KTK m.92/g).
• Poliçenin araç başına maddi teminat limiti dolduysa aşan kısım sigortadan alınamaz; kusurlu işleten ve sürücüye başvurulur.
• Aracın yaşı, kilometresi ve önceki hasar kayıtları değer kaybı tutarını düşürebilir; ancak bu unsurlar talebi tek başına ortadan kaldırmaz.
• Kendi kasko poliçenizden değer kaybı alıp alamayacağınız poliçe şartlarına bağlıdır; kasko genellikle aracın onarımını karşılar.

Değer kaybı alacağı başkasına devredilemez. Bu alacağı yalnızca hak sahibi, kanuni temsilcisi, vekalet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı takip edebilir; ödeme de yalnızca hak sahibine ya da avukatına yapılır (Sigortacılık Kanunu ek m.6). Alacağınızı satın almayı öneren kişilere bu nedenle dikkatli yaklaşın.

Değer kaybı başvurusu nasıl yapılır?

Sigorta ödemezse tahkim mi dava mı, arabuluculuk şart mı?

Sigortacıyla anlaşamazsanız iki yol vardır. Birincisi Sigorta Tahkim Komisyonudur. Trafik sigortası zorunlu sigorta olduğundan, sigorta şirketi tahkim sistemine üye olmasa da başvurabilirsiniz (5684 s. K. m.30/1). 22.01.2026'dan itibaren 35.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir; 35.000 TL ve üzerindeki kararlara itiraz edilebilir, 383.000 TL'yi aşan uyuşmazlıklarda itiraz kararına karşı Yargıtayda temyiz yolu açıktır. Bu sınırlarda başvuru tarihi esas alınır.

İkinci yol davadır. Dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru zorunludur (KTK m.97). Arabuluculuğun dava şartı olup olmadığı konusunda kanunda açık bir hüküm yoktur. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrası, özel kanunlarda başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğu varsa dava şartı arabuluculuk hükümlerinin uygulanmayacağını öngörür. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 24.09.2025 tarihli, E.2025/1692, K.2025/1451 sayılı kararında, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 20.01.2022 tarihli, E.2021/23273, K.2022/901 sayılı kararına atıfla, KTK m.97'deki başvuru yapılmışsa trafik sigortacısına karşı değer kaybı davasında arabuluculuğun aranmayacağını kabul etmiştir. Buna karşılık aynı dosyada ilk derece mahkemesinin davayı arabuluculuk yapılmadığı gerekçesiyle usulden reddettiği görülmektedir. Konu uygulamada tartışmalı olduğundan, uyuşmazlığın niteliğine göre arabuluculuk dava şartı olarak aranabilir.

31.07.2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla belirsiz alacak davası (Hukuk Muhakemeleri Kanunu, HMK m.107) kaldırıldı. Bu tarihten sonra açılan davalarda alacağın bir kısmı dava edilip talep, tahkikat sona erene kadar bir defaya mahsus artırılabilir; artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4).

Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.