Değer Kaybı Eksper Raporuna İtiraz ve Yargıtay Yaklaşımı

Değer kaybı eksper raporuna itiraz, sigorta şirketinin ödemeyi önerdiği tutarı düşük bulan araç sahibinin ilk ve çoğu zaman en önemli adımıdır. 01.07.2026'dan beri trafik sigortasında değer kaybı, hasarı inceleyen sigorta eksperinin aynı raporunda hesaplanıyor; bu nedenle raporun nasıl hazırlandığını ve ona hangi sürede, hangi merci önünde karşı çıkabileceğinizi bilmek tazminatın miktarını doğrudan etkiler. Bu yazıda 05.11.2026 itibarıyla eksper itirazını, Sigorta Tahkim Komisyonundaki bilirkişi incelemesini, mahkemedeki bilirkişi raporuna itirazı ve Yargıtay uygulamasının genel eğilimini anlatıyoruz.

Değer kaybının kimden istendiği, başvuru belgeleri ve zamanaşımı gibi temel konular araç değer kaybı tazminatı yazısında ayrıca ele alınmıştır. Sigorta uyuşmazlıklarına ilişkin genel çerçeve için sigorta hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Değer kaybında eksper raporu bağlayıcı mı?

Hayır. Sigorta eksperinin raporu, sigortacının ödeme yapmasına esas alınan bir tespittir; ancak hak sahibini ve hakimi bağlamaz. Sigortacılık Kanununun 22. maddesinin on yedinci fıkrası, eksperlerin düzenlediği raporların "delil niteliğinde" olduğunu söyler. Delil, diğer delillerle birlikte değerlendirilir; Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 282. maddesine göre hakim, bilirkişi görüşünü bile diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.

Eksperin tarafsız olması da kanuni bir zorunluluktur. Taraflardan biriyle tarafsızlığını şüpheye düşürecek önemli bir ilişkisi, kanunda sayılan derecede akrabalığı veya iş ortaklığı olan eksper görevi kabul edemez; bu kurala aykırı düzenlenen rapor geçersizdir (Sigortacılık Kanunu m.22/13). Raporda bu tür bir sorun görürseniz bunu itirazınızda ayrıca belirtin.

AYM kararından sonra değer kaybı neye göre hesaplanıyor?

Anayasa Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli, E.2021/82, K.2022/167 sayılı kararı (RG 14.02.2023, S.32104), Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesine 2021'de eklenen ve değer kaybının genel şartlardaki esaslara göre hesaplanmasını öngören hükümleri iptal etti. Bugünkü metne göre trafik sigortası tazminatlarında Kanunda düzenlenmeyen konularda Türk Borçlar Kanununun haksız fiil hükümleri uygulanır; yani ölçü gerçek zarardır.

Bu çizgi 2026'da genel şartlara da yansıdı. 12.06.2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.07.2026'da yürürlüğe giren değişiklikle, eski formül esaslarını içeren ekler dahil Genel Şartların Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7'si yürürlükten kaldırıldı. Yeni A.5(a) hükmüne göre değer kaybı, atanan sigorta eksperi tarafından aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilir. Araç hasarı için eksper atanmışsa aynı eksper değer kaybını da raporuna yazar; sigortacı hesaplanan tutarı nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı günü izleyen iş günü içinde bildirir.

Raporu incelerken bu nedenle formüle değil, iki piyasa değerinin nasıl bulunduğuna bakmanız gerekir: Karşılaştırmada hangi ilanlar veya veriler kullanılmış, aracın kilometresi ve donanımı doğru yazılmış mı, eski hasar kayıtları gerçekten bu araca mı ait, hasarlı parçaların niteliği (örneğin şasi, direk veya tavan gibi yapısal parçalar) doğru tanımlanmış mı?

Eksper raporuna itiraz nasıl yapılır?

01.04.2026'da yürürlüğe giren Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği itiraz için kısa ve kademeli bir usul getirdi. Trafik sigortasında atama, Eksper Atama ve Takip Sistemi (EKSİST) üzerinden sıralı olarak yapılır ve atanan eksper değer kaybını gerçek zarar ilkesini gözeterek, ayrıntılarına yer vererek aynı raporda hesaplar (m.6).

Yönetmeliğin geçici 3. maddesine göre motorlu araç sigortalarında sıralı atama önce pilot illerde (Bursa ve Ordu) uygulandı; pilot süreç tamamlanıncaya kadar diğer illerde eski yönetmeliğin ilgili hükümleri geçerliydi. SEDDK Kurulunun 30.06.2026 tarihli ve 1798 sayılı kararıyla pilot uygulamanın süresi 01.08.2026'ya kadar uzatıldı ve 06.07.2026'dan itibaren yedi il daha kapsama alındı. Pilot süre bu tarihte sona erdiğinden yeni usulün bütün illerde uygulanması gerekir; ancak hasar dosyanız 01.08.2026'dan önce açıldıysa hangi itiraz usulünün uygulandığını sigortacıdan yazılı olarak teyit edin.

Sigorta Tahkim Komisyonunda bilirkişi raporuna itiraz

Trafik sigortası zorunlu sigorta olduğundan, sigorta şirketi tahkim sistemine üye olmasa da Komisyona başvurabilirsiniz (Sigortacılık Kanunu m.30/1). Başvuru için sigortacıya yazılı başvurmuş olmanız ve talebinizin kısmen veya tamamen reddedildiğini ya da 15 iş günü içinde cevap verilmediğini belgelemeniz gerekir (m.30/13). SEDDK'nın 05.08.2026 tarihli 2026/02 sayılı Kurum Sirküleri, eksper ataması yapıldığı ve raporun sigortacıya yüklenemeyecek nedenlerle tamamlanamadığı sistem kayıtlarıyla belgelenirse talebin reddedilmiş sayılmayacağını açıkladı. Bu nedenle ekspertiz tamamlanmadan yapılan başvuru, Komisyona başvuru şartı yönünden sorunla karşılaşabilir. Komisyonun işleyişi Sigorta Tahkim Komisyonu yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.

Hakem, özel veya teknik bilgi gerektiren hallerde taraflardan birinin talebiyle ya da kendiliğinden bilirkişi görüşü alır; bilirkişiler Komisyonun listesinden seçilir ve hakemlere ilişkin yasaklılık ve ret sebepleri bilirkişiler için de uygulanır (Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik m.16/12). Hakemler yalnızca kendilerine verilen evrak üzerinden karar verdiğinden (Sigortacılık Kanunu m.30/15), itirazınızı yazılı, gerekçeli ve belgeli yapmanız önemlidir. Bilirkişi raporu taraflara iletildiğinde beyan için verilen süre bildirimde yazılıdır; bu süreyi kaçırmayın.

Hakem kararına karşı yollar uyuşmazlık tutarına bağlıdır. Komisyonun duyurusuna göre 22.01.2026'dan itibaren 35.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir; 35.000 TL ve üzerindeki kararlara bildirimden itibaren 10 gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (m.30/12); 383.000 TL'yi aşan uyuşmazlıklarda itiraz hakem heyeti kararına karşı Yargıtayda temyiz yolu açıktır. Bu sınırlarda başvuru tarihi esas alınır.

Mahkemede bilirkişi raporuna itiraz süresi ne kadar?

Dava yolunda değer kaybı çoğunlukla bilirkişi incelemesiyle belirlenir (HMK m.266). Bilirkişinin tarafsızlığından şüphe ediyorsanız ret talebini ret sebebini öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç bir hafta içinde yapmanız gerekir (HMK m.272/3). Rapor size tebliğ edildikten sonra ise iki hafta içinde eksik noktaların tamamlattırılmasını, belirsiz noktaların açıklattırılmasını veya yeni bilirkişi atanmasını isteyebilirsiniz; itirazın bu sürede hazırlanması çok zorsa, aynı süre içinde başvurarak bir defaya mahsus ve en fazla iki haftalık ek süre isteyebilirsiniz (HMK m.281/1).

İtirazınızı güçlendirmek için başka bir uzmandan bilimsel mütalaa alıp dosyaya sunabilirsiniz; ancak yalnızca bu nedenle ek süre istenemez (HMK m.293). Araç henüz onarılmadıysa ve hasarın görüntüsü kaybolacaksa, dava açmadan önce esas davaya bakacak mahkemeden veya aracın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden bilirkişi incelemesiyle delil tespiti istemek de mümkündür (HMK m.400, 401).

31.07.2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla belirsiz alacak davası kaldırıldı (HMK m.107 mülga). Kısmi dava açtıysanız, bilirkişi raporundan sonra talebinizi tahkikat sona erene kadar bir defaya mahsus artırabilirsiniz; artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Artırmayı rapordan sonraki ilk uygun aşamada yapmak, sürenin kaçırılmasını önler.

Yargıtay uygulamasında bilirkişi raporunda nelere bakılıyor?

Yargıtay uygulamasında, AYM kararlarının ardından değer kaybının gerçek zarar esasına göre, yani aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri ile onarıldıktan sonraki değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği genel olarak kabul edilmektedir. Raporun hangi piyasa verisine dayandığını gösteren, hesabı adım adım açıklayan ve denetime elverişli olması aranır; yalnızca eski genel şartlar formülüne dayanan veya piyasa araştırmasını göstermeyen raporlar uygulamada sıkça itiraz konusu olmaktadır. Bu değerlendirmeler somut dosyaya göre değişir ve tek bir kararın her olaya uygulanacağı söylenemez.

• Aracın kilometresi, model yılı ve donanımı raporda doğru gösterilmeli; bu bilgiler piyasa değerini doğrudan etkiler.
• Önceki hasar kayıtları kaza öncesi değeri düşürebilir; ancak eski kaydın hangi parçaya ilişkin olduğu ve onarılıp onarılmadığı ayrıca incelenmelidir.
• Hasarlı parçaların niteliği önemlidir; yalnızca sökülüp takılan parçalardaki küçük hasarlarda değer kaybı somut olaya göre düşük çıkabilir ya da hiç oluşmayabilir.
• Kusur oranı değer kaybını doğrudan etkiler; kendi kusurunuza düşen kısım trafik sigortasından istenemez (KTK m.92/g). Kusura ilişkin itirazlar için kusur oranına itiraz yazısına bakabilirsiniz.
• Hasar nedeniyle trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçların değer kaybı trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/l).

Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.