Süresiz Nafaka İptal Edildi: Ödeyen ve Alan Ne Yapmalı?

Süresiz nafaka konusunda Anayasa Mahkemesinin kararı 30.09.2026 tarihinde Resmi Gazetede yayımlandı. Karar, yoksulluk nafakasını ödeyen ve alan kişiler ile boşanma davası devam eden eşler için pek çok soruyu gündeme getirdi. Bu yazıda neyin değiştiğini, neyin değişmediğini ve bugün hangi adımların atılabileceğini bulacaksınız. Nafaka türlerinin genel şartları Nafaka Türleri: Tedbir, İştirak ve Yoksulluk Nafakası yazısında ayrıca anlatılmıştır.

Süresiz nafaka kararında tam olarak ne değişti?

Anayasa Mahkemesi, 04.06.2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla Türk Medeni Kanunu m.175/1'de yer alan “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Başvuru, Antalya 12. Aile Mahkemesinin itirazıyla yapıldı. İptal kararı oy çokluğuyla verildi; iptalin yürürlüğe girişinin dokuz ay ertelenmesine ise oy birliğiyle karar verildi.

Mahkeme, yoksulluk nafakasının hiçbir ölçüt belirlenmeksizin her koşulda süresiz olarak istenebilmesine imkan tanıyan kuralı Anayasanın 2., 5. ve 17. maddelerine aykırı buldu. Kararın gerekçesine göre yoksulluk nafakasının süresi; evliliğin süresi, nafaka alacaklısının yaşı, eğitim ve sağlık durumu ile kendi imkanlarıyla geçimini sağlama kapasitesi gibi unsurlar dikkate alınarak somut olaya göre belirlenebilmelidir. Nafakanın ömür boyu devam etmesini gerektiren hallerin ölçütleri de kanunda açıkça yer almalıdır.

Değişmeyen noktalar da en az bunlar kadar önemlidir:

• Yoksulluk nafakası kurumu kaldırılmadı; iptal edilen yalnızca “süresiz olarak” ibaresidir.
• Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eşin nafaka isteme hakkı devam ediyor (TMK m.175).
• Nafaka yükümlüsünün kusurunun aranmaması kuralı (TMK m.175/2) iptal edilmedi.
• İştirak nafakası ve tedbir nafakası bu karardan doğrudan etkilenmiyor.

Mevcut nafaka ödemeleri devam edecek mi?

Evet. Anayasanın 153. maddesinin beşinci fıkrasına göre iptal kararları geriye yürümez. Bu nedenle bugüne kadar verilmiş ve kesinleşmiş nafaka kararları kendiliğinden sona ermez; aylık ödemeler, karardaki artış hükümleri de dahil olmak üzere aynen devam eder.

Ödemeyi “süresiz nafaka kalktı” düşüncesiyle kendiliğinden kesmek hukuki risk doğurur. Ödenmeyen nafaka için icra takibi yapılabilir ve şartları varsa tazyik hapsi gündeme gelebilir. Bu süreç Nafaka Ödenmezse Ne Olur? İcra Takibi ve Tazyik Hapsi yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Süresiz nafaka iptali ne zaman yürürlüğe girecek?

Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca belirleyebilir; bu süre yayımdan itibaren bir yılı geçemez (Anayasa m.153/3). Bu kararda dokuz aylık süre öngörüldü. Aradaki dönem, kanun koyucunun yeni bir düzenleme yapması içindir.

Nafaka ödeyen kişi bugün ne yapabilir?

İptal hükmünün yürürlüğe girmesini beklemeden de nafakanın kaldırılması veya azaltılması için mevcut hukuki imkanlar kullanılabilir. İrat biçimindeki yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3). Tarafların mali durumu değişmişse veya hakkaniyet gerektiriyorsa nafakanın azaltılması istenebilir (TMK m.176/4).

Uygulamada sık yapılan hatalar şunlardır: karşı tarafla sözlü anlaşarak ödemeyi azaltmak, fiili birlikteliği yalnızca sosyal medya paylaşımlarına dayandırmak ve yeni kanun çıkınca nafakanın kendiliğinden biteceğini varsaymak. Mahkeme kararıyla değiştirilmeyen nafaka, karardaki tutar üzerinden borç olarak işlemeye devam eder.

Nafaka alan kişi nelere dikkat etmeli?

Bugün nafaka alan kişinin hakkı, iptal kararıyla kendiliğinden sona ermez. Ancak kanun koyucunun yapacağı yeni düzenlemenin mevcut nafakalar için geçiş hükümleri içerip içermeyeceği henüz bilinmiyor. Bu nedenle Resmi Gazetede yayımlanacak yeni kanunu takip etmek ve basındaki taslak haberlere göre karar vermemek gerekir.

Nafaka alacaklısı da mali durum değişikliğinde artırım talep edebilir (TMK m.176/4). Aleyhinize bir kaldırma veya azaltma davası açılırsa gelirinizi, giderlerinizi, sağlık durumunuzu ve çalışma imkanlarınızı gösteren belgeleri hazır tutmanız, davada yoksulluğun devam ettiğini ortaya koymanıza yardımcı olur.

Devam eden boşanma davaları nasıl etkilenir?

30.06.2027 tarihine kadar mahkemeler mevcut TMK m.175'i uygular. Bu dönemde verilecek kararlarda yoksulluk nafakası, bugünkü kurala göre belirlenir. İptal hükmü yürürlüğe girdiğinde henüz kesinleşmemiş, örneğin istinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalara hangi kuralın uygulanacağı ise yeni kanunun geçiş hükümlerine ve yargı uygulamasına bağlı olacaktır; bu konuda bugünden kesin bir şey söylemek mümkün değildir.

Yoksulluk nafakası boşanma davasında istenebileceği gibi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla da talep edilebilir (TMK m.178). Bu nedenle davanızın hangi aşamada olduğu ve kararın ne zaman kesinleşeceği, yeni düzenlemenin size etkisi bakımından da önem taşır.

Anlaşmalı boşanmada eşler nafaka konusunu protokolde düzenler ve hakim protokolü uygun bulursa onaylar (TMK m.166/3). Kanun, yoksulluk nafakasının irat yerine toptan ödenmesine de imkan tanır (TMK m.176/1). Nafaka konusu, boşanmanın diğer sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmelidir; aile hukuku sayfasında ilgili konuların genel çerçevesini bulabilirsiniz.

Nafaka ödemelerinize veya davanıza bu kararın nasıl yansıyacağı somut duruma göre değişir; kendi durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.