Mirasçılar Arası Ecrimisil: Evi Kullanan Mirasçı Öder mi?

Anne veya babadan kalan evde kardeşlerden biri oturmaya devam ediyor; diğer mirasçılar ise ne evi kullanabiliyor ne de kira alabiliyor. Bu durumda akla gelen yol mirasçılar arası ecrimisil talebidir. Ecrimisil, bir taşınmazın hak sahibinin rızası olmadan kullanılması nedeniyle istenen haksız işgal tazminatıdır. Bu yazıda mirasçılar arasında ecrimisilin hangi şartlarla istenebileceğini, intifadan men şartını, beş yıllık sınırı, arabuluculuğu ve dava sürecini 17.10.2026 itibarıyla anlatıyoruz.

Mirasçılardan biri evi kullanıyorsa ecrimisil istenebilir mi?

Birden çok mirasçı varsa mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar sürecek bir miras ortaklığı doğar ve mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur (TMK m.640). Elbirliği mülkiyetinde her mirasçının hakkı malın tamamına yayılır ve kanunda aksine hüküm yoksa yönetim işlemleri için oybirliği gerekir (TMK m.701, 702). Mirasçılar paylı mülkiyete geçmişse, her paydaş ancak diğerlerinin hakları ile bağdaştığı ölçüde maldan yararlanabilir (TMK m.693).

Bu kurallar, bir mirasçının evi diğerlerini dışlayarak tek başına kullanmasına izin vermez. İyiniyetli olmayan zilyet, hak sahibine verdiği zararlar ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünler karşılığında tazminat ödemek zorundadır (TMK m.995); ecrimisil talebi uygulamada bu hükme ve malikin haksız elatmanın önlenmesini isteme hakkına (TMK m.683) dayanır. Yargıtay uygulamasına göre bir mirasçı, diğer mirasçıların onayını almadan veya miras ortaklığına temsilci atanmasını beklemeden, kendi payı oranında ecrimisil davası açabilir.

İntifadan men şartı nedir, ihtarname şart mı?

Mirasçılar ve paydaşlar arasındaki ecrimisilde Yargıtay, kanunda açıkça yazılı olmasa da yerleşik içtihatlarla intifadan men şartını arar. Buna göre ecrimisil isteyen mirasçının, evi kullanan mirasçıya taşınmazdan kendisinin de yararlanmak istediğini veya payına düşen kullanım bedelini talep ettiğini bildirmiş ve bu isteğin karşılanmamış olması gerekir. Bildirimden önceki dönem için kural olarak ecrimisil istenemez; çünkü o tarihe kadar kullanımın diğer mirasçıların hoşgörüsüyle sürdüğü kabul edilir.

Bu bildirim çoğunlukla noter aracılığıyla gönderilen bir ihtarnameyle yapılır ve ecrimisil kural olarak ihtarnamenin tebliğinden itibaren hesaplanır. Yargıtay uygulamasında intifadan men olgusunun tanık dahil her türlü delille ispatlanabileceği kabul edilse de, ihtarname ispat bakımından en güvenli yoldur.

Bu istisnalar kanundan değil Yargıtay içtihatlarından kaynaklandığından, somut olayın özelliklerine göre farklı değerlendirilebilir. Ayrıca evin bir bölümünü payına karşılık çekişmesiz olarak kendisi kullanan mirasçının ecrimisil talebinin dinlenmeyebileceği Yargıtay kararlarında yer almaktadır.

Ecrimisil kaç yıl geriye dönük istenebilir, nasıl hesaplanır?

Yargıtayın 1938 tarihli bir içtihadı birleştirme kararına dayanan yerleşik uygulamasına göre ecrimisil, dava tarihinden geriye doğru en fazla beş yıl için istenebilir. İntifadan men tarihi bu beş yıllık dönemin içindeyse ecrimisil yalnızca o tarihten itibaren hesaplanır. Zamanaşımı hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz; davalının bunu ileri sürmesi gerekir (TBK m.161).

Tazminat, taşınmazın aynı dönemde getirebileceği emsal kira bedeli esas alınarak keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirlenir ve davacının miras payı oranında hüküm altına alınır. Varsayımsal bir örnekle: üç kardeşin eşit pay sahibi olduğu evde biri tek başına oturuyorsa, ihtarname gönderen diğer iki kardeşten her biri, ihtarnamenin tebliğinden sonraki dönem için emsal kiranın üçte biri oranında ecrimisil isteyebilir.

Ecrimisilin tutarı dava açılırken kesin olarak bilinemediğinden bu davalar geçmişte çoğunlukla belirsiz alacak davası olarak açılırdı. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026'dan itibaren yürürlükten kaldırıldı. Artık alacağın bir kısmı dava edilerek talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sonuna kadar artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır (HMK m.109/4).

Ecrimisil davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/B maddesi; kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesinde, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarında dava öncesi arabulucuya başvurmayı dava şartı yapmıştır. Mirasçılar arasındaki ecrimisil talebi bu listede ayrıca sayılmamıştır; bu nedenle tek başına açılan bir ecrimisil davası, kanun metnine göre kural olarak dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir.

Bununla birlikte, mirasçılar arasında bir kira sözleşmesi bulunduğu veya talebin ortaklığın giderilmesiyle birlikte ileri sürüldüğü durumlarda değerlendirme değişebilir; dava açmadan önce bu noktanın somut olaya göre kontrol edilmesi önemlidir. Taraflar isterse her durumda ihtiyari arabuluculuğa başvurabilir.

Ecrimisil ile ortaklığın giderilmesi arasındaki fark nedir?

Ecrimisil, geçmiş kullanım için bir para alacağıdır; mülkiyet ortaklığını sona erdirmez. Mirasçılar arasındaki asıl sorun evin kimde kalacağı veya satılması ise yol, ortaklığın giderilmesi davasıdır. Bu dava öncesinde arabuluculuk zorunludur (HUAK m.18/B). Ayrıca 7589 sayılı Kanunla İİK m.114/2'ye eklenen kurala göre, tamamı miras yoluyla edinilmiş ve üçüncü kişilerin payı bulunmayan taşınmazların satışında birinci artırma bir defaya mahsus olmak üzere yalnızca malik mirasçılar arasında yapılır; bu kural 31.07.2026'dan önce ilanı yapılmış artırmalara uygulanmaz. İki talep birbirinin alternatifi değildir; ortaklık giderilinceye kadar geçen süre için ecrimisil ayrıca istenebilir.

Miras kalan taşınmazlara ilişkin diğer uyuşmazlıklar miras hukuku sayfasında özetlenmiştir. Talebin şartlarının oluşup oluşmadığı ve hesaplanacak dönem somut olaya göre değiştiğinden, durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.