Kısa yanıt
Kasko ödemesi reddedildiğinde önce ret gerekçesini yazılı olarak isteyip poliçe ve Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarıyla karşılaştırmalısınız; hasarın teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıdadır (TTK m.1409/2). Anlaşma olmazsa şirket sisteme üyeyse Sigorta Tahkim Komisyonuna, bireysel sigortalıysanız tüketici hakem heyetine ya da arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz.
Bu yazıda
Kasko ödemesi reddedildi bildirimi çoğu zaman kısa bir gerekçeyle gelir: alkol, ehliyet, beyana aykırılık veya “teminat dışı hasar”. Ancak her ret hukuken yerinde değildir. Kasko bir sigorta sözleşmesidir ve kapsamı Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, poliçedeki özel şartlar ve Türk Ticaret Kanunu (TTK) ile belirlenir. Aşağıda en sık ret nedenlerini, Yargıtay uygulamasındaki illiyet bağı yaklaşımını ve itiraz yollarını anlatıyoruz.
Sigorta uyuşmazlıklarına ilişkin genel çerçeve için sigorta hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Kasko şirketi hangi nedenlerle ödemeyi reddedebilir?
Kasko Genel Şartlarının (Kasko GŞ) A.5 maddesi teminat dışındaki halleri sayar. En sık karşılaşılanlar şunlardır:
- Aracın gerekli sürücü belgesine sahip olmayan biri tarafından kullanılması (A.5.4),
- Uyuşturucu veya mevzuattaki sınırın üzerinde alkol almış kişilerce kullanılması (A.5.5),
- Sigortalının, fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin veya birlikte yaşadığı kişilerin kasıtlı zararları (A.5.6),
- Ruhsattaki taşıma haddinin aşılması; ancak yalnızca zarar münhasıran bu aşımdan kaynaklanıyorsa (A.5.8),
- Zorunlu haller dışında, ehliyet veya alkol ihlalini gizlemek için kaza yerinin terk edilmesi (A.5.10).
Deprem, sel ve su baskını, terör, grev ve halk hareketleri, Türkiye dışındaki zararlar, kullanım ve gelir kaybı ile arızalar ise ancak ek sözleşmeyle teminata alınabilir (A.4). Poliçenizde bu ek teminatlar yoksa ret çoğu zaman buna dayanır. Sözleşme yapılırken önemli bir hususun bildirilmemesi (C.2), rizikonun sonradan ağırlaştırılması (C.3) ve hasarın geç ihbarı da tazminatın azaltılmasına veya reddine yol açabilir. Ancak geç ihbar, yalnızca zararın artmasına neden olmuşsa ve kusurun ağırlığına göre indirim sebebidir (TTK m.1446).
| Ret gerekçesi | Dayanak | Kontrol edilecek nokta |
|---|---|---|
| Alkollü sürücü | Kasko GŞ A.5.5; Karayolları Trafik Yönetmeliği m.97 | Ölçümün zamanı ve yöntemi, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle olup olmadığı, sürücünün kusur oranı |
| Ehliyetsiz sürücü | Kasko GŞ A.5.4 | Sürücü belgesinin geçerliliği ve aracın sınıfına uygunluğu |
| Beyana aykırılık | Kasko GŞ C.2; TTK m.1435–1439 | Size sorulan soru listesi; bildirilmeyen hususun hasarla bağlantısı |
| Teminat dışı risk (deprem, sel vb.) | Kasko GŞ A.4 | Poliçede ek teminat bulunup bulunmadığı |
| Geç ihbar | Kasko GŞ B.1.1; TTK m.1446 | Gecikmenin zararı artırıp artırmadığı |
| Kasıtlı hasar iddiası | Kasko GŞ A.5.6; TTK m.1429 | Sigortacının iddiasını hangi delillerle ispatladığı |
Alkollü veya ehliyetsiz sürücüde kasko öder mi?
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesine göre kanındaki alkol miktarı 0,50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücüleri ile 0,20 promilin üzerinde olan diğer araç sürücülerinin araç kullanması yasaktır; Karayolları Trafik Kanununun (KTK) 48. maddesi de bu sınırların üzerinde alkollüyken kazaya sebep olan sürücüler hakkında Türk Ceza Kanununun ilgili hükümlerinin ayrıca uygulanacağını öngörür. Kasko Genel Şartları, aracın yönetmelikte belirlenen seviyenin üzerinde alkollü kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararları teminat dışında sayar (A.5.5).
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun yerleşik uygulamasında ise sürücünün alkollü olması tek başına yeterli görülmez; kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediği ve alkol dışında yol durumu, karşı aracın kusuru veya teknik arıza gibi başka etkenlerin rol oynayıp oynamadığı incelenir. Bu inceleme genellikle nöroloji uzmanının da yer aldığı bir bilirkişi heyetiyle yapılır. Kaza yalnızca alkolün etkisiyle olmuşsa hasar teminat dışı kalır, aksi halde sigortacı ödemekle yükümlüdür. Teminat dışılığı ispat yükü sigortacıdadır (TTK m.1409/2).
Bu yaklaşım güncel bölge adliye mahkemesi kararlarında da sürdürülmektedir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi 25.06.2026 tarihli, E.2024/1557, K.2026/815 sayılı kararında, ticari araç sürücüsü 0,20 promillik yasal sınırın üzerinde (0,48 promil) alkollü olmasına rağmen kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmediği bilirkişi raporuyla anlaşıldığından hasarı teminat kapsamında saymıştır. Aynı kararda, 1,00 promil ve üzeri alkollü olup kazada tam kusurlu bulunan sürücü halinde ayrıca münhasırlık raporu aranmadan zararın teminat dışı sayılacağı da belirtilmiştir. Sonuç, somut olaydaki alkol oranına, kusur dağılımına ve bilirkişi raporuna göre değişir.
Ehliyetsiz kullanım iddiasında ise sürücü belgesinin bulunup bulunmadığı, geçerli olup olmadığı ve aracın sınıfına uygunluğu belirleyicidir. Ret yazısında hangi belge eksikliğine dayanıldığını açıkça sormanız gerekir.
Ret gerekçesi hukuka uygun mu, nasıl kontrol edilir?
Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumludur ve bir zararın teminat dışında kaldığını ispat etmek ona düşer (TTK m.1409). Türk Ticaret Kanununun sigortaya ilişkin pek çok hükmü sigorta ettiren aleyhine değiştirilemez (TTK m.1452); genel şartlara da ancak sigortalı aleyhine olmamak üzere özel şart eklenebilir (Kasko GŞ C.11). Beyan yükümlülüğünün ihlalinde bile, ihlal kasıtlı değilse ihmalin derecesine göre indirim yapılır; kasıtlı ihlalde de bildirilmeyen husus ile hasar arasında bağlantı yoksa sigortacı prim oranına göre ödeme yapar (TTK m.1439/2). Ret yazısını şu açılardan kontrol edin:
- Ret yazısında hangi genel şart maddesine veya poliçe hükmüne dayanıldığı,
- Eksper raporundaki hasar tutarı, parça fiyatları ve rayiç değer tespiti,
- Poliçedeki muafiyet, anlaşmalı servis ve parça tercihi şartları; muafiyet ve özel belirlemeler poliçede en az 14 punto büyüklüğünde yazılmalıdır (A.6, A.7),
- Alkol veya kusur iddialarında tutanak, ölçüm saatleri ve tanık beyanları,
- Sigortacının poliçede yer almayan ek belgeleri hasar ihbarından sonraki üç iş günü içinde isteyip istemediği (B.3.1).
Kasko reddine itiraz nasıl yapılır?
Kasko reddine itiraz adım adım
Gerekçeyi yazılı isteyin
Ret kararını ve dayandığı hükmü yazılı olarak talep edin; eksper raporunun bir örneğini isteyin.
Poliçe ve genel şartları karşılaştırın
Poliçedeki teminat tablosunu, ek teminatları, muafiyetleri ve özel şartları ret gerekçesiyle karşılaştırın.
Delil toplayın
Kaza tutanağı, fotoğraflar, kamera kayıtları, tanık bilgileri, servis faturaları ve alkol ölçüm belgelerini bir araya getirin.
Şirkete yazılı itiraz edin
İtirazınızı ispatlanabilir bir yolla gönderin. Sigorta Tahkim Komisyonuna gidebilmek için şirketin olumsuz cevabı veya 15 iş günü içinde cevap vermemesi gerekir (5684 s. K. m.30/13).
Başvuru yolunu seçin
Şirket tahkim sistemine üyeyse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsiniz. Bireysel sigortalılar için tüketici hakem heyeti (sınırın altındaki uyuşmazlıklar) veya arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesi; şirket poliçelerinde arabuluculuk sonrasında asliye ticaret mahkemesi söz konusudur (6502 s. K. m.73/A; TTK m.5/A).
Karşı tarafın trafik sigortasını değerlendirin
Kazada karşı taraf kusurluysa hasarınızı kasko yerine karşı aracın trafik sigortacısından da isteyebilirsiniz; bunun için sigortacıya yazılı başvuru yapılır (KTK m.85, 91, 97).
Kasko ödeme süresi ve zamanaşımı ne kadardır?
Kasko Genel Şartlarına göre rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmalısınız (B.1.1). Sigortacı, istediği belgeler eksiksiz verildikten ve eksper raporu teslim edildikten sonra en geç 10 iş günü içinde incelemesini tamamlayıp ödemeyi yapmalıdır; tazminat borcu her halde ihbardan 45 gün sonra muaccel olur ve sigortacı ihtara gerek kalmadan temerrüde düşer (B.3.3.4.1; TTK m.1427). İnceleme ihbardan itibaren üç ay içinde bitmezse sigortacı, tespit edilecek hasarın en az yüzde ellisini avans olarak öder.
Sigorta sözleşmesinden doğan talepler alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda, her halde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.1420). Karşı tarafın trafik sigortasına veya kusurlu sürücüye yöneltilecek talepler için ise KTK m.109'daki iki ve on yıllık süreler uygulanır.
Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Sık sorulan sorular
Kasko hasarı kaç gün içinde bildirilmelidir?
Kasko Genel Şartlarına göre rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirmeniz gerekir (B.1.1). Araç çalındıysa durumu derhal yetkili makamlara da bildirmelisiniz. Geç bildirim tek başına ret sebebi değildir; ancak gecikme zararın artmasına yol açmışsa kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılabilir (TTK m.1446).
Alkollü kazada kasko hiç ödemez mi?
Her durumda değil. Kasko Genel Şartları yasal sınırın üzerinde alkollü sürücünün kullanımı sırasında doğan zararları teminat dışında sayar; ancak Yargıtay uygulamasında kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediği ayrıca incelenir. Kazada karşı aracın kusuru veya yol koşulları gibi başka etkenler rol oynamışsa hasar teminat kapsamında kalabilir. İspat yükü sigortacıdadır.
Deprem veya selde kasko öder mi?
Ancak poliçenizde ek teminat varsa öder. Kasko Genel Şartlarının A.4 maddesine göre deprem, toprak kayması, fırtına, dolu, sel ve su baskını gibi doğal olaylardan doğan zararlar yalnızca ek sözleşmeyle teminat altına alınabilir. Tam kasko bu ek risklerin tamamını, genişletilmiş kasko ise bir kısmını kapsar; hangi risklerin kapsandığını poliçenizin teminat tablosundan kontrol edin.
Kasko şirketi ne kadar sürede ödeme yapmak zorundadır?
Sigortacı, istediği belgeler eksiksiz verildikten ve eksper raporu teslim edildikten sonra en geç 10 iş günü içinde incelemesini tamamlayıp ödeme yapmalıdır (Kasko GŞ B.3.3.4.1). Tazminat borcu her halde hasar ihbarından 45 gün sonra muaccel olur ve sigortacı ihtara gerek kalmadan temerrüde düşer (TTK m.1427). İnceleme üç ayda bitmezse hasarın en az yarısı avans olarak ödenir.
Kasko uyuşmazlığında arabuluculuk zorunlu mu?
Dava açacaksanız çoğu durumda evet. Bireysel sigortalıların kasko davaları tüketici mahkemesinde görülür; tüketici hakem heyeti sınırının üzerindeki uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6502 s. K. m.73/A). Şirket poliçelerinde ticari dava söz konusu olduğundan TTK m.5/A uygulanır. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak için ise arabuluculuk gerekmez.
Kaynaklar
- Mevzuat Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları (SEDDK güncel metni)
- Mevzuat 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1409, 1420, 1427, 1435–1439, 1446, 1452
- Mevzuat 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.68, 73/A
- Mevzuat 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48, 85, 91, 97, 109
- Resmi kaynak Sigorta Tahkim Komisyonu, Başvuru Nasıl Yapılır
- İçtihat Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 25.06.2026, E.2024/1557, K.2026/815 (UYAP Emsal Karar Arama)