Kısa yanıt
IBAN kiralama cezası, hesabını dolandırıcılara kullandıran kişinin dolandırıcılığa iştirak nedeniyle aldığı cezadır; 31.07.2026'dan itibaren katkısı yalnızca kart, hesap veya kripto hesabı bilgilerini vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir (TCK m.158/4). Fiil suç olmaya devam eder ve mağdurlara karşı tazminat sorumluluğu da doğabilir.
Bu yazıda
IBAN kiralama, banka hesabını, kartını veya kripto hesabını para karşılığında ya da bir tanıdığa iyilik olsun diye başkasının kullanımına vermek anlamına gelir. Dolandırıcılar mağdurlardan topladıkları parayı bu hesaplara yatırtır, ardından hızla çeker veya başka hesaplara aktarır. IBAN kiralama cezası, 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanunla değişti. Bu yazıda yeni kuralı, nitelikli dolandırıcılıkla ilişkisini, ifadeye çağrılırsanız neler olacağını ve hesabınız kullanıldıysa atmanız gereken adımları bulacaksınız.
IBAN kiralama suç mu, hangi suç kapsamına girer?
Hesabını dolandırıcılara kullandıran kişi, kural olarak ayrı bir “IBAN kiralama suçu” nedeniyle değil, işlenen dolandırıcılık suçuna iştirak nedeniyle yargılanır. Basit dolandırıcılığın cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır (Türk Ceza Kanunu m.157).
Mağdurdan alınan paranın banka hesapları üzerinden toplanması çoğu zaman nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilir. TCK m.158/1'e göre dolandırıcılık bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasıyla işlenirse ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Bu halde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Suç üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenmişse ceza yarı oranında, bir suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmişse bir kat artırılır (TCK m.158/3).
Kişinin rolü, delillere göre faillik (TCK m.37) veya yardım etme (TCK m.39) olarak nitelendirilebilir. Suçun oluşması için kast gerekir (TCK m.21). Hesap bilgileri çalınan ya da oltalama yoluyla ele geçirilen kişi bu nedenle sorumlu tutulmaz. Buna karşılık hesabın dolandırıcılıkta kullanılabileceğini öngördüğü halde yine de veren kişi bakımından olası kast gündeme gelebilir.
TCK 158/4 ile IBAN kiralama cezası nasıl değişti?
7589 sayılı Kanunun 13. maddesiyle TCK m.158'e dördüncü fıkra eklendi. Kanun 31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmi Gazetede yayımlandı ve bu hüküm aynı gün yürürlüğe girdi. Fıkranın metni şöyledir:
Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.
Hükmün uygulanması için üç şart birlikte aranır. Kişinin katkısı basit veya nitelikli dolandırıcılığa iştirak niteliğinde olmalı, kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlama amacı bulunmalı ve katkı yalnızca hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri ya da araçları vermekle sınırlı kalmalıdır. Bu şartlar varsa verilecek ceza yarı oranında indirilir.
Düzenleme IBAN kiralamayı suç olmaktan çıkarmaz, yalnızca cezayı indirir. Hesaba gelen parayı çeken, başka hesaplara aktaran, mağdurla görüşen ya da başkalarını hesap vermeye yönlendiren kişinin katkısı “vermekle sınırlı” sayılmayabilir. Katkısı yardım etme (TCK m.39) olarak nitelendirilen kişinin cezası zaten yarı oranında indirilir. TCK m.158/4'teki indirimin bu indirimle birlikte mi, yoksa onun yerine mi uygulanacağı kanunda açıkça düzenlenmemiştir; bu soru yargı kararlarıyla netleşecektir.
| Durum | Olası sonuç |
|---|---|
| Hesap bilgileri çalındı veya kandırılarak ele geçirildi; kişi dolandırıcılıktan habersiz | Kast yoksa suç oluşmaz (TCK m.21); bu durumun delillerle ortaya konması gerekir |
| Kişi menfaat amacıyla yalnızca kartını, hesabını veya kripto hesabı erişimini verdi | Dolandırıcılığa iştirakten ceza; TCK m.158/4 uyarınca yarı oranında indirim |
| Kişi hesabı verdi, ayrıca parayı çekti veya başka hesaplara aktardı | Katkı yalnızca vermekle sınırlı sayılmayabilir; indirim uygulanmayabilir |
| Kişi hesap toplayan veya başkalarını yönlendiren konumda | Faillik veya örgüt hükümleri gündeme gelebilir (TCK m.37, m.158/3) |
31.07.2026'dan önce işlenen fiiller için de failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2). Bu nedenle devam eden soruşturma ve davalarda yeni indirim hükmü de değerlendirilir. 7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesine göre, indirimin uygulanabileceği ve kanun yolu incelemesinde olup bölge adliye mahkemesinde veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ilk derece mahkemesine gönderilir. İnfaz aşamasındaki ve etkin pişmanlıktan yararlanmamış hükümlüler ise mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirlerse TCK m.168/2'deki etkin pişmanlık indiriminden de yararlanabilir.
Hesabınız yüzünden ifadeye çağrıldıysanız ne yapmalısınız?
Hesabınıza dolandırıcılık mağdurlarından para geldiyse mağdurların şikayeti üzerine soruşturma başlatılabilir ve şüpheli olarak ifadeye çağrılabilirsiniz. İfade sırasında susma, müdafi yardımından yararlanma ve lehinize delil toplanmasını isteme hakkınız vardır (CMK m.147). Bu hakların ayrıntısı için ifadeye çağrıldım, ne yapmalıyım yazısına bakabilirsiniz.
Suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa bankalardaki hesaplara el konulabilir (Ceza Muhakemesi Kanunu m.128). İfadeden önce hesabı nasıl ve kime verdiğinizi, karşılığında ödeme alıp almadığınızı ve hesaptaki hareketleri tarih sırasıyla hatırlamaya çalışın.
İfadeden önce hazırlayabileceğiniz belgeler
- Hesap dökümleriİlgili tarihlerdeki para giriş ve çıkışlarını gösteren banka veya kripto platformu kayıtları
- YazışmalarHesabı isteyen kişiyle mesajlar, ilan veya iş teklifi ekran görüntüleri; bunları silmeyin
- Başvuru kayıtlarıBankaya veya platforma yaptığınız bloke, şifre değişikliği ve itiraz başvuruları
- Şikayet belgeleriDaha önce kendiniz suç duyurusunda bulunduysanız başvuru numarası veya tutanak
Dolandırıcılıkta etkin pişmanlık hükümleri, yardım eden dahil suça katılan kişilere de uygulanır. Mağdurun zararı kovuşturma başlamadan önce aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderilirse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce giderilirse yarısına kadarı indirilir. Kısmi ödemede ayrıca mağdurun rızası aranır (TCK m.168).
Hesap sahibi mağdurun zararını ödemek zorunda mı?
Ceza yargılamasından ayrı olarak mağdurlar hesap sahibine karşı tazminat davası açabilir. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (Türk Borçlar Kanunu m.49). Birden çok kişi birlikte zarara sebep olmuşsa müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır (TBK m.61); bu durumda mağdur zararın tamamını sorumlulardan birinden isteyebilir.
Hesaba gelen parayı haklı bir sebep olmadan elinde tutan kişiden sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade de istenebilir (TBK m.77). Sorumluluğun kapsamı, kusur durumu ve tutar somut olaya göre belirlenir. Kendiniz dolandırıcılık mağduruysanız başvuru yolları için suç duyurusu nasıl yapılır yazısı yol gösterebilir.
Hesabınız dolandırıcılıkta kullanıldıysa ne yapmalısınız?
Hesabınızın izinsiz kullanıldığını fark ettiğinizde
Bankayı veya platformu hemen arayın
Kartınızı ve internet bankacılığı erişiminizi bloke ettirin, şifrelerinizi ve cihaz eşleştirmelerini yenileyin.
Gelen paraya dokunmayın
Tanımadığınız kişilerden gelen parayı çekmeyin, “yanlış gönderdim” diyen birine elden iade etmeyin; iade talebini bankanız üzerinden yürütün.
Kayıtları saklayın
Mesajları, arama kayıtlarını, ilan ve ekran görüntülerini silmeden saklayın ve hesap dökümü alın.
Suç duyurusunda bulunun
Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa başvurarak hesabınızın bilginiz dışında kullanıldığını bildirin.
Aramaları doğrulayın
Kendini polis veya savcı olarak tanıtıp para ya da şifre isteyen kişilere bilgi vermeyin; resmi kurumlar telefonda para veya şifre istemez.
En etkili önlem basittir: Kartınızı, internet bankacılığı şifrenizi, telefonunuza gelen doğrulama kodlarını ve kripto hesabı erişiminizi kimseye vermeyin. “Hesabına para gelecek, küçük bir komisyonla geri gönder” veya “kart kiralama” gibi teklifler, yeni düzenlemeden sonra da ceza soruşturmasıyla sonuçlanabilir.
Ceza soruşturması ve savunma hakları hakkında genel bilgi için ceza hukuku sayfasına bakabilirsiniz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Sık sorulan sorular
IBAN kiralama cezası kaç yıl?
IBAN kiralamanın tek başına sabit bir cezası yoktur; kişi, işlenen dolandırıcılığa iştirak nedeniyle cezalandırılır. Basit dolandırıcılıkta ceza bir yıldan beş yıla, banka veya bilişim sistemi kullanılarak işlenen nitelikli dolandırıcılıkta dört yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır. Katkınız yalnızca hesabı vermekle sınırlıysa, 31.07.2026'dan itibaren bu ceza TCK m.158/4 uyarınca yarı oranında indirilir.
Hesabımı verdim ama dolandırıcılıktan haberim yoktu, ceza alır mıyım?
Suçun oluşması için kast gerekir; dolandırıcılıktan gerçekten habersizseniz ceza sorumluluğu doğmaz (TCK m.21). Ancak savcılık ve mahkeme bu savunmayı yazışmalar, para hareketleri ve menfaat alıp almadığınız gibi delillerle değerlendirir. Hesabın dolandırıcılıkta kullanılabileceğini öngördüğünüz halde verdiyseniz olası kast gündeme gelebilir. Bu nedenle ifadeden önce belgelerinizi hazırlamanız önemlidir.
TCK 158/4 eski dosyalara uygulanır mı?
Evet, kural olarak uygulanır. Suçun işlendiği zamanki kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2). TCK m.158/4 cezayı indiren bir hüküm olduğundan, 31.07.2026 öncesinde işlenen fiillere ilişkin devam eden soruşturma ve davalarda da dikkate alınır. Bölge adliye mahkemesinde veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ilk derece mahkemesine gönderilir; infaz aşamasındaki hükümlüler için 7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi ayrıca zararın giderilmesine bağlı bir etkin pişmanlık imkanı öngörür.
IBAN kiralama nedeniyle hesabıma el konulur mu?
El konulabilir. Dolandırıcılık soruşturmalarında, suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa şüpheliye ait banka ve diğer mali kurumlardaki hesaplara el konulabilir (CMK m.128). El koyma kararının kapsamını ve karara karşı başvurulabilecek kanun yolunu kararın içeriğinden öğrenebilirsiniz. Hesabınızdaki paranın suçla ilgisi olmadığını belgelerle göstermeniz önemlidir.
Dolandırılan kişi parasını hesap sahibinden isteyebilir mi?
İsteyebilir. Ceza davasından bağımsız olarak mağdur, haksız fiil hükümlerine göre hesap sahibine tazminat davası açabilir (TBK m.49). Zarara birden çok kişi birlikte sebep olmuşsa müteselsil sorumluluk söz konusu olur ve mağdur zararın tamamını sorumlulardan birinden talep edebilir (TBK m.61). Sorumluluğun kapsamı ve tutarı, kusur durumuna ve delillere göre mahkemece belirlenir.