AYM Bireysel Başvuru Kararları: 20 Ekim 2026 Resmi Gazete

Resmi Gazetede yayımlanan AYM bireysel başvuru kararları, benzer sorunlar yaşayan herkes için yol gösterici olur. 20 Ekim 2026 tarihli ve 33406 sayılı Resmi Gazetenin yargı bölümünde Anayasa Mahkemesinin (AYM) İkinci Bölümüne ait dört bireysel başvuru kararı yer aldı. Bu kararların üçünde en az bir hak ihlali tespit edildi; birinde ise başvuru tümüyle kabul edilemez bulundu.

Bu yazıda 21.10.2026 itibarıyla her kararın konusunu, sonucunu ve vatandaş açısından anlamını tarafsız bir dille özetliyor, ardından 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanuna göre bireysel başvurunun nasıl yapıldığını anlatıyoruz. Ceza infaz kurumlarındaki uygulamalara itiraz ve ceza yargılamasındaki kanun yolları gibi konulardaki genel bilgiler ceza hukuku sayfasında yer alıyor.

20 Ekim 2026 Resmi Gazetede hangi AYM kararları yayımlandı?

Dört karar da oybirliğiyle verildi. Aşağıdaki özetler yalnızca Resmi Gazetede yayımlanan karar metinlerine dayanır; her başvurunun kendi somut olgularına göre karara bağlandığını unutmamak gerekir.

Arabuluculuk tutanağı genel yazıldı diye işçilik davası reddedilebilir mi?

Durmuş Çelik başvurusunda işçi, kıdem tazminatı ve fazla mesai alacağı için önce arabulucuya başvurmuş, anlaşma sağlanamayınca dava açmıştı. İlk derece mahkemesi davayı kabul etti; bölge adliye mahkemesi ise son tutanakta uyuşmazlığın yalnızca "işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan" şeklinde yazıldığını, alacak kalemlerinin tek tek gösterilmediğini belirterek davayı dava şartı yokluğundan usulden reddetti.

AYM'ye göre önemli olan, alacakların arabuluculuk görüşmelerinde fiilen konuşulup konuşulmadığıdır. Tutanağı arabulucu düzenler ve tarafları bilgilendirmekle yükümlüdür; genel ifadenin sorumluluğunu tamamen işçiye yüklemek aşırı külfettir. Mahkeme bu yaklaşımı aşırı şekilci bularak mahkemeye erişim hakkının (Anayasa m.36) ihlal edildiğine ve yeniden yargılama yapılmasına karar verdi. Arabuluculuk dava şartına ilişkin pratik bilgiler için işe iade davası ve arabuluculuk yazısına bakabilirsiniz.

Güvenlik önlemi dükkanı kullanılamaz hale getirirse tazminat istenebilir mi?

Nuri Onal başvurusunda, adliye lojmanı olarak da kullanılan binadaki dükkanların önü güvenlik gerekçesiyle beton bariyerlerle kapatılmıştı. İdare mahkemesi, önlemin hukuka uygun olduğunu ve fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesinin gündeme gelebileceğini kabul etmiş; ancak dükkanların bariyerlerden önce ve sonra da kiraya verilmediğini, kira kaybının yalnızca muhtemel bir zarar olduğunu belirterek tazminat davasını reddetmişti.

AYM, güvenlik önleminin meşru bir amaca dayandığını ve gerekli olmadığının söylenemeyeceğini kabul etti. Buna karşılık, zarar miktarının tam bilinememesinin zararı "muhtemel" kılmadığını, kullanılabilir bir taşınmazın kullanımının engellenmesinin ekonomik bir kayıp doğurduğunu vurguladı. Malike yüklenen külfet dengelenmediği için mülkiyet hakkının (Anayasa m.35) ihlal edildiğine ve yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.

Ceza infaz kurumundaki kısıtlamalara şikayet etkili incelenmeli mi?

Nurhan Yılmaz başvurusunda, ceza infaz kurumunda kalan başvurucu, kitap ve yayınlara ilişkin duyurulara karşı infaz hakimliğine şikayette bulunmuştu. İnfaz hakimliği, şikayeti başvurucunun hiç ileri sürmediği daha eski bir kurul kararına yönelik sayarak süre yönünden reddetti; itiraz da reddedildi. Duyurularda itiraz yolu ve süresi de gösterilmemişti.

AYM, şikayet makamının başvurucunun gerçek talebini incelemediğini ve kısıtlamanın ölçülü olup olmadığını değerlendirmediğini belirtti. Sonuçta ifade özgürlüğü (Anayasa m.26) ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının (Anayasa m.40) ihlal edildiğine karar verdi. Başvurucu tahliye edildiği için yeniden yargılamada hukuki yarar görülmedi; bunun yerine net 30.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmedildi.

Makul sürede yargılanma şikayeti neden doğrudan AYM'de incelenmedi?

Ayşe Bal Öner ve Durmuş Çelik başvurularında yargılamanın uzunluğuna ilişkin iddialar, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulundu. AYM, 6384 sayılı Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun kapsamındaki Tazminat Komisyonunun bu tür şikayetler için etkili bir yol olduğunu hatırlattı. Kanunun geçici 2. ve 3. maddelerine göre, belirli tarihlerde AYM'de derdest olan başvurularda bu gerekçeyle verilen kabul edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde Komisyona müracaat edilebilir; hangi hükmün uygulanacağı başvurunun tarihine göre değişir.

Bugün yargılamanın uzunluğundan yakınan kişi ise Komisyona, yargılama sürerken veya en geç kesin kararın öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde başvurur (6384 m.5/A). Ayşe Bal Öner kararında ayrıca, idare mahkemesinin kararı UYAP'ta tutanağa bağladığı tarihten sonra miktar artırımı dilekçesi verildiği, gerekçeli kararın sonradan yüklenmesinin karar tarihini değiştirmediği ve bu nedenle mahkemeye erişim iddiasının açıkça dayanaktan yoksun olduğu belirtildi.

Bireysel başvuru nasıl yapılır? Süre, harç ve şartlar

6216 sayılı Kanunun 45 ila 51. maddeleri bireysel başvurunun çerçevesini çizer. Anayasada güvence altına alınan ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında da korunan bir hakkın kamu gücü tarafından ihlal edildiğini ileri süren kişi başvurabilir (m.45/1). Hakkı güncel ve kişisel olarak, doğrudan etkilenmiş olmak gerekir (m.46).

AYM ihlal kararı verirse ne olur?

İhlal bir mahkeme kararından kaynaklanıyorsa dosya yeniden yargılama için ilgili mahkemeye gönderilir; yeniden yargılamada hukuki yarar yoksa tazminata hükmedilebilir (6216 m.50/2). İhlal tespit edilen üç kararda tazminatın veya yargılama giderlerinin, kararın tebliğinden sonra başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvurusundan itibaren dört ay içinde ödenmesine, gecikmede yasal faiz uygulanmasına hükmedildi. Tümüyle kabul edilemez bulunan başvuruda ise yargılama giderleri başvurucu üzerinde bırakıldı.

İhlal kararı, davanın sonunda kesin olarak kazanılacağı anlamına gelmez; yeniden yargılayan mahkeme, AYM'nin gösterdiği ihlali giderecek şekilde yeni bir karar verir. Kendi dosyanızda bu kararlara benzer bir sorun görüyorsanız süreler çok kısa olduğundan somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.