Kısa yanıt

İşe iade davası açmadan önce, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Dava için en az 30 işçili işyeri, altı aylık kıdem ve belirsiz süreli iş sözleşmesi gerekir (İş Kanunu m.18, 20).

Bu yazıda
  1. İşe iade davasını kimler açabilir?
  2. Arabuluculuk ve dava süreleri nelerdir?
  3. İşe iade davası için hangi belgeler gerekir?
  4. İşe iade davasını kazanırsanız ne olur?
  5. Feshin geçerli sebebe dayandığını kim ispat eder?
  6. İş güvencesi kapsamında değilseniz hangi haklar istenebilir?

İşten çıkarıldınız ve çıkarılma nedeninin gerçek olmadığını ya da hiç gösterilmediğini düşünüyorsunuz. Bu durumda gündeme gelen yol işe iade davasıdır. Ancak bu dava için süreler çok kısadır ve önce zorunlu arabuluculuk aşamasından geçmek gerekir. Bu yazıda iş güvencesi şartlarını, arabuluculuk ve dava sürelerini, davayı kazanmanın sonuçlarını 29.09.2026 itibarıyla yürürlükteki kurallara göre anlatıyoruz.

İşe iade davasını kimler açabilir?

İşe iade, 4857 sayılı İş Kanununun 18–21. maddelerinde düzenlenen iş güvencesinin bir sonucudur. İşverenin fesih için geçerli bir sebep göstermek zorunda olduğu hallerde işçi işe iade davası açabilir. Bunun için şu şartların birlikte bulunması gerekir:

  • İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması; işverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa bu işyerlerindeki toplam işçi sayısı esas alınır,
  • İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması; yer altı işlerinde çalışanlarda kıdem şartı aranmaz,
  • İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması,
  • İşçinin, işletmenin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili olmaması.

Sendika üyeliği, işverene karşı idari veya adli makamlara başvurmak, hamilelik, doğum, medeni hal, din veya siyasi görüş gibi nedenler geçerli fesih sebebi sayılmaz (4857 m.18). Davranış veya verimle ilgili bir nedenle fesihten önce işçinin savunmasının alınması, fesih bildiriminin de yazılı ve sebebi açıkça gösterilerek yapılması gerekir (4857 m.19).

Arabuluculuk ve dava süreleri nelerdir?

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununa göre işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabuluculuğa gitmeden doğrudan dava açılırsa dava usulden reddedilir.

İşe iade süreci adım adım

  1. Fesih bildirimini saklayın

    Size verilen yazılı fesih bildirimini ve tebliğ tarihini gösteren belgeyi saklayın; süreler bu tarihten başlar.

  2. Bir ay içinde arabulucuya başvurun

    Tebliğden itibaren bir ay içinde işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurun.

  3. Arabuluculuk görüşmelerine katılın

    Arabulucu başvuruyu üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hallerde süre en fazla bir hafta uzatılabilir.

  4. Anlaşma şartlarını eksiksiz yazdırın

    Anlaşma olursa işe başlama tarihi, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı parasal olarak belirlenmelidir.

  5. İki hafta içinde dava açın

    Anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açın; tutanağı dilekçeye ekleyin.

Taraflardan biri geçerli bir mazeret göstermeden ilk arabuluculuk toplantısına katılmazsa, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur (7036 m.3/12). Arabuluculuğa başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (7036 m.3/17).

İşe iade davası için hangi belgeler gerekir?

Arabuluculuk görüşmesinde ve davada elinizin güçlü olması için belgeleri baştan hazırlamak önemlidir. Özellikle işyerindeki işçi sayısı ve kıdem süresi tartışmalı olabileceğinden bunları gösteren kayıtları saklayın.

Hazırlanması önerilen belgeler

  • Fesih bildirimi ve tebliğ belgesiFesih yazısı, tebliğ tarihini gösteren imzalı nüsha, noter veya posta kaydı.
  • İş sözleşmesi ve bordrolarSözleşmenin belirsiz süreli olduğunu ve ücretinizi gösteren belgeler, banka hesap dökümleri.
  • SGK hizmet dökümüİşe giriş tarihinizi ve kıdeminizi gösteren döküm; e-Devlet üzerinden alınabilir.
  • Savunma yazışmalarıSizden savunma istendiyse istem yazısı ve verdiğiniz savunmanın bir örneği.
  • Arabuluculuk son tutanağıAnlaşma sağlanamadığını gösteren tutanağın aslı veya arabulucu onaylı örneği dava dilekçesine eklenir.

İşe iade davasını kazanırsanız ne olur?

Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse işçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır. Başvurmazsa fesih geçerli sayılır. İşveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa işe başlatmama tazminatı öder (4857 m.21).

İşe iade kararının parasal sonuçları
KalemTutar veya süreDayanak
İşe başlamak için işçinin başvurusuKesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü4857 m.21/6
İşverenin işe başlatma süresiBaşvurudan itibaren 1 ay4857 m.21/1
İşe başlatmama tazminatıEn az 4, en çok 8 aylık ücret4857 m.21/1
Boşta geçen süre ücretiEn çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklar4857 m.21/3
Hesaba esas ücretDava tarihindeki ücret4857 m.21/4

İşçi işe başlatılırsa daha önce peşin ödenen ihbar ücreti ve kıdem tazminatı bu ödemelerden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye ise bildirim süresi verilmemişse ihbar ücreti ayrıca ödenir. İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretine ilişkin temel hükümler sözleşmeyle hiçbir şekilde değiştirilemez.

Feshin geçerli sebebe dayandığını kim ispat eder?

Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. İşçi feshin başka bir sebebe, örneğin sendika üyeliğine dayandığını iddia ederse bu iddiasını kendisi ispat eder (4857 m.20). Performans düşüklüğü, devamsızlık veya işletmesel nedenlerle yapılan fesihlerde işverenin nedeni somut belgelerle göstermesi gerekir. Kanun davanın ivedilikle sonuçlandırılmasını ister; istinaf yoluna başvurulursa bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir.

İş güvencesi kapsamında değilseniz hangi haklar istenebilir?

Otuzdan az işçi çalışan bir işyerinde çalışıyorsanız veya altı aylık kıdeminiz yoksa işe iade davası açamazsınız. Ancak fesih hakkı kötüye kullanılarak sözleşmeniz sona erdirildiyse bildirim süresinin üç katı tutarında kötü niyet tazminatı isteyebilirsiniz (4857 m.17). Şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı, ödenmemiş ücret ve yıllık izin ücreti de ayrıca istenebilir; bu alacaklar için de önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Kıdem tazminatı hesabı ve haklı fesih gibi diğer konular iş hukuku sayfasında özetlenmiştir. İş güvencesi şartları ve feshin geçerliliği her dosyada ayrı değerlendirildiğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Sık sorulan sorular

İşe iade davası için arabuluculuk süresi ne zaman başlar?

Süre, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten başlar ve bir aydır (4857 m.20). Bu süre içinde işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurmanız gerekir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Süreler hak düşürücü olduğu için kaçırılmamalıdır.

30 işçi şartı nasıl hesaplanır?

Kural olarak işçinin çalıştığı işyerindeki toplam işçi sayısına bakılır. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa, işçi sayısı bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir (4857 m.18). Bu nedenle küçük bir şubede çalışsanız bile, işverenin aynı işkolundaki diğer işyerleriyle birlikte otuz işçi sınırı aşılıyorsa iş güvencesinden yararlanabilirsiniz.

Altı aydan az çalışan işçi işe iade davası açabilir mi?

Kural olarak hayır. İş güvencesinden yararlanmak için en az altı aylık kıdem gerekir; yalnızca yer altı işlerinde çalışanlarda bu şart aranmaz (4857 m.18). Altı aylık süre, aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesaplanır. Kıdemi altı aydan az olan işçi, şartları varsa kötü niyet tazminatı, ihbar tazminatı ve ödenmemiş alacaklarını isteyebilir.

İşe iade davası hangi mahkemede açılır?

İşe iade davası iş mahkemesinde açılır (7036 m.5). Yetkili mahkeme, davalı işverenin dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesi ile işin yapıldığı yer mahkemesidir; bu kurala aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir (7036 m.6). Dava dilekçesine arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği eklenmelidir; eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir.

İşe iade davasını kazanırsam ne kadar tazminat alırım?

İşveren sizi işe başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücretiniz tutarında işe başlatmama tazminatı öder. Ayrıca karar kesinleşinceye kadar çalıştırılmadığınız süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklarınız ödenir (4857 m.21). Mahkeme bu tutarları dava tarihindeki ücretinize göre parasal olarak belirler. Tazminatın alt ve üst sınır arasındaki miktarı somut olaya göre değişir.

Kaynaklar