Marka Tescili Nasıl Yapılır? Başvuru, İtiraz ve İhlal

Marka tescili, bir işletmenin mal veya hizmetlerini rakiplerinden ayıran işaret üzerinde münhasır hak kazanmanın yoludur. Türkiye'de bu koruma kural olarak tescil yoluyla elde edilir; tescilsiz kullanılan bir isim veya logo, başkası tarafından tescil ettirildiğinde ciddi sorunlar doğabilir (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.7/1).

Bu yazıda 21.10.2026 itibarıyla Türk Patent ve Marka Kurumuna (TÜRKPATENT) başvurudan tescile kadar olan süreci, yayıma itirazı, koruma süresini ve marka ihlalinde başvurulabilecek hukuki ve cezai yolları anlatıyoruz. Ticari uyuşmazlıklara ilişkin genel bilgiler ticaret hukuku sayfasında yer alıyor.

Marka nedir, neler marka olarak tescil edilebilir?

SMK m.4'e göre marka; bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan ve sicilde açık ve kesin biçimde gösterilebilen her tür işaretten oluşabilir. Kişi adları dahil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi bu kapsamdadır.

Ayırt edici niteliği olmayan, malın cinsini veya niteliğini doğrudan tarif eden, halkı yanıltan ya da kamu düzenine aykırı işaretler mutlak ret nedenleri kapsamında tescil edilmez (m.5). Örneğin bir unlu mamul işletmesi için yalnızca "Taze Ekmek" ifadesi, kullanım sonucu ayırt edicilik kazanmadıkça genellikle tescil edilemez.

Marka tescili nasıl yapılır? Başvuru adımları

Marka başvurusuna itiraz nasıl yapılır?

Kurum, aynı veya aynı türdeki mal ve hizmetler için önceki bir markayla aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzer başvuruları kendiliğinden reddeder (m.5/1-ç); bunun dışındaki benzerlik iddialarını ise itiraz üzerine inceler. Önceki tescilli veya başvurusu yapılmış marka ile karıştırılma ihtimali, tescilsiz kullanımla elde edilmiş önceki haklar, tanınmış marka, başkasına ait ad, unvan veya telif hakkı ile kötüniyetli başvuru gibi nispi ret nedenleri ancak itiraz edilirse değerlendirilir (m.6). Bu nedenle marka sahiplerinin Bülteni düzenli izlemesi önemlidir.

Yayıma itiraz, yayımdan itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli yapılır; itiraz ücretinin de bu süre içinde ödenmesi gerekir (m.18). Kurumun kararlarına karşı ise bildirimden itibaren iki ay içinde Kurum nezdinde itiraz edilebilir (m.20). Bu itiraz üzerine verilen karar Kurumun nihai kararıdır (m.21). Nihai karara karşı, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açılabilir (SMK m.156/2; 5000 sayılı Kanun m.15/C).

Marka koruması kaç yıl sürer, nasıl yenilenir?

Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır ve 10'ar yıllık dönemler halinde yenilenebilir (m.23/1). Yenileme talebi, koruma süresinin sona ereceği tarihten önceki altı ay içinde yapılır; bu süre kaçırılırsa süre bitiminden itibaren altı ay içinde ek ücretle yenileme yapılabilir (m.23/2).

Tescil tek başına yeterli değildir: Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı sebep olmadan Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan veya kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen marka, talep üzerine Kurum tarafından iptal edilebilir (m.9, m.26).

Marka ihlalinde hangi davalar açılabilir?

Marka sahibi, izni olmadan tescilli markayla aynı veya karıştırılma ihtimali doğuracak kadar benzer bir işaretin aynı ya da benzer mal ve hizmetlerde kullanılmasını engelleyebilir (m.7/2). Markanın taklit edilmesi, taklit ürünlerin bilerek satılması veya ithal edilmesi ve lisansla verilen hakların izinsiz genişletilmesi marka hakkına tecavüz sayılır (m.29).

Hak sahibi mahkemeden tecavüzün tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, maddi ve manevi zararın tazminini, taklit ürünlere el konulmasını ve kararın ilanını isteyebilir (m.149). Yoksun kalınan kazanç; hak sahibinin muhtemel geliri, tecavüz edenin net kazancı veya makul lisans bedeli usullerinden biriyle hesaplanır (m.151). Tecavüzün gerçekleşmekte olduğu veya bunun için ciddi ve etkin hazırlık yapıldığı ispatlanırsa, tecavüzün durdurulması ve ürünlere el konulması için ihtiyati tedbir talep edilebilir; bu konuda SMK'da hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Kanunu uygulanır (m.159).

Görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir; bu mahkemenin kurulmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi bakar (m.156/1). Davacı kendi yerleşim yerinde veya fiilin işlendiği ya da etkilerinin görüldüğü yerde dava açabilir (m.156/3). Fikri mülkiyet mevzuatından doğan davalar ticari dava sayıldığından (Türk Ticaret Kanunu m.4/1-d), konusu bir miktar para olan tazminat taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A); tespit ve durdurma gibi parasal olmayan talepler için bu şart aranmaz. Tazminat talepleri Türk Borçlar Kanununun zamanaşımı hükümlerine tabidir (SMK m.157); haksız fiilde bu süre zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her halde fiilden itibaren on yıldır (TBK m.72). Şirket yapısına göre markanın kimin adına tescil edileceğini planlarken şahıs şirketi ve limited şirket farkı yazısı da yol gösterebilir.

Marka ihlali suç mudur? Şikayet ve ceza

Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas yoluyla tecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan, satışa arz eden veya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla bulunduran veya depolayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır (m.30/1). Ceza verilebilmesi için markanın Türkiye'de tescilli olması şarttır ve soruşturma şikayete bağlıdır (m.30/5-6). Şikayet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73).

Taklit malı satan kişi, malı nereden temin ettiğini bildirerek üretenlerin ortaya çıkmasını ve mallara el konulmasını sağlarsa cezalandırılmaz (m.30/7). Kişisel ihtiyacı için taklit ürün kullanan kişiye karşı ise hukuk davası açılamaz ve şikayette bulunulamaz (m.153/1). Somut durumunuzda hangi yolun uygun olduğu için bir avukata danışmanız önerilir.