Kısa yanıt
İcra takibi, alacaklının yetkili icra dairesine yazılı, sözlü veya elektronik ortamda takip talebi vermesiyle başlar (İİK m.58). Mahkeme kararı varsa ilamlı, çek veya bono varsa kambiyo senetlerine özgü, diğer alacaklarda ilamsız takip yolu seçilir. Borçlu süresinde ödemez veya itiraz etmezse takip kesinleşir ve haciz istenebilir.
Bu yazıda
Alacağınızı defalarca istediğiniz halde ödenmiyorsa, mahkemeye gitmeden önce başvurulabilecek temel yol icra takibidir. İcra takibi nasıl başlatılır sorusunun cevabı, elinizdeki belgeye göre değişir: mahkeme kararı, çek veya senet ya da yalnızca fatura ve sözleşme. Bu yazıda 17.10.2026 itibarıyla İcra ve İflas Kanununa (İİK) göre takip yolunun seçimini, takip talebinin içeriğini, e-Devlet ve UYAP imkanlarını, ödeme emrinden sonraki aşamaları ve masrafları alacaklının bakış açısıyla anlatıyoruz. İcra süreçlerine ilişkin diğer bilgiler icra ve iflas hukuku sayfasında yer alıyor.
Hangi icra takibi yolunu seçmelisiniz?
Para alacağı için cebri icra takip talebiyle başlar (İİK m.42). Hangi yolun seçileceği, alacağın dayandığı belgeye bağlıdır. Yanlış yol seçmek takibin iptaline veya zaman kaybına yol açabilir.
| Takip yolu | Ne zaman kullanılır? | Borçluya giden belge | Borçlunun itiraz süresi ve yeri |
|---|---|---|---|
| İlamsız (genel haciz yoluyla) takip | Fatura, sözleşme, cari hesap, adi senet gibi belgeler veya belgesiz alacaklar | Ödeme emri: 7 gün içinde ödeme (İİK m.60) | 7 gün, icra dairesine (İİK m.62) |
| Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip | Çek, poliçe, bono (İİK m.167) | Ödeme emri: 10 gün içinde ödeme (İİK m.168) | 5 gün, icra mahkemesine (İİK m.168) |
| İlamlı takip | Mahkeme kararı ve ilam niteliğindeki belgeler (İİK m.38) | İcra emri: 7 gün içinde ödeme (İİK m.32) | 7 gün, icra mahkemesine (İİK m.33) |
Alacak rehinle güvence altına alınmışsa kural olarak rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılır (İİK m.45). Borçlu tacirse alacaklı haciz yolu yerine iflas yolunu da seçebilir (İİK m.43). Kira alacakları ve tahliye için ayrıca özel takip türleri vardır.
Takip talebinde neler yazılır?
Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılabilir (İİK m.58/1). Kanunda takip talebi için avukatla temsil zorunluluğu öngörülmemiştir; alacaklı takibi kendisi de başlatabilir. Talepte bulunması gerekenler şunlardır:
Takip talebinin içeriği ve ekleri (İİK m.58)
- Alacaklı bilgileriAd, soyad, T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası, yerleşim yeri ve ödemenin yapılacağı banka hesabı.
- Borçlu bilgileriAd, soyad ve yerleşim yeri; biliniyorsa T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası.
- Alacak ve faizAlacağın Türk parasıyla tutarı, faiz miktarı ve işlemeye başladığı gün; yabancı para alacağında hangi tarihteki kurun esas alındığı.
- Borcun sebebiSenet varsa senet, yoksa borcun sebebi (satış, hizmet, ödünç gibi).
- Takip yoluHaciz, rehnin paraya çevrilmesi veya iflas yollarından hangisinin seçildiği.
- BelgelerAlacak belgeye dayanıyorsa belgenin aslı veya onaylı örneği, borçlu sayısından bir fazla; kambiyo senedinde senedin aslı ve borçlu sayısı kadar onaylı örneği (İİK m.167).
Yetkili icra dairesi Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki kuralları kıyasen uygulanarak belirlenir; genel kural borçlunun yerleşim yeridir (HMK m.6). Sözleşmenin yapıldığı yer icra dairesi de takibe yetkilidir (İİK m.50). İlamlar ise her icra dairesinde takibe konulabilir (İİK m.34). Yetkisiz dairede başlatılan takipte borçlu yetki itirazında bulunabilir.
İcra takibi e-Devlet veya UYAP üzerinden başlatılabilir mi?
Kanun takip talebinin elektronik ortamda yapılmasına imkan tanır (İİK m.58/1). Adalet Bakanlığının UYAP hizmetler sayfasında ilamlı ve ilamsız icra takibi başlatma, Avukat Portal hizmetleri arasında sayılmaktadır. Vatandaş Portal hizmetleri arasında ise 17.10.2026 itibarıyla, elektronik imzayla yapılanlar dahil, icra takibi başlatma yer almamaktadır. e-Devlet'te de Adalet Bakanlığının bu konudaki hizmeti İcra Dosyası Sorgulama ile sınırlıdır. Bu nedenle takibini kendisi başlatmak isteyen alacaklı, talebini icra dairesine bizzat verir; bazı adliyelerde talepler icra tevzi bürosu aracılığıyla dairelere dağıtılır.
Takip başladıktan sonra Vatandaş Portala e-Devlet şifresiyle girerek dosyanızı görüntüleyebilir, harç ve masraf ödemesi yapabilirsiniz; elektronik imzanız varsa icra dosyasına evrak da gönderebilirsiniz. Takip kesinleştikten sonra alacaklı, haciz talep etmeden önce UYAP üzerinden borçlunun mal, hak ve alacaklarının sorgulanmasını, tespit edilen mallar için de elektronik ortamda haciz isteyebilir (İİK m.8/a, m.78). Avukatla takip edilmeyen dosyalarda bu talepler uygulamada icra dairesine yapılır.
İcra takibi masrafları ve harçları nelerdir?
Alacaklı, talep ettiği işlemin masrafını ve borçlunun yapabileceği itirazın kendisine tebliği masrafını avans olarak peşin öder. Takip masrafları sonuçta borçluya aittir ve alacaklı ilk ödenen paradan masraflarını alabilir (İİK m.15, m.59).
Harçlar Kanununa göre takip açılırken maktu icraya başvurma harcı alınır. İlamsız takiplerde ayrıca alacak miktarının binde beşi peşin harç olarak ödenir; bu harç takip sonunda alınacak harçtan düşülür (Harçlar Kanunu m.29). Tahsil harcının oranı, paranın hangi aşamada (hacizden önce, hacizden sonra veya satış sonucunda) ödendiğine göre değişir. Maktu harç tutarları her yıl güncellendiğinden güncel tutarları takip açacağınız icra dairesinden kontrol edin.
Ödeme emrinden sonra süreç nasıl ilerler?
Alacaklı için icra takibi adımları
Belgeleri toplayın ve yolu seçin
Sözleşme, fatura, senet veya ilamı hazırlayın; tabloya göre takip yolunu belirleyin.
Yetkili icra dairesini belirleyin
Borçlunun yerleşim yerini veya sözleşmenin yapıldığı yeri esas alın.
Takip talebini verin
Talebi verin, harç ve masraf avansını yatırın; takip talebine ilişkin makbuzunuzu alın.
Ödeme emrinin tebliğini izleyin
Ödeme emri, takip talebinden itibaren en geç 3 gün içinde tebliğe gönderilir (İİK m.61).
Borçlunun cevabını bekleyin
Borçlu ödeyebilir, süresinde itiraz edebilir veya sessiz kalabilir.
Haciz isteyin
Takip kesinleşince haciz talep edin; bu hak ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır (İİK m.78).
Satış ve tahsil
Haczedilen mallar satış talebiyle paraya çevrilir ve bedel alacaklıya ödenir.
İlamsız takipte borçlu süresinde itiraz ederse takip durur (İİK m.66). Bu durumda alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67). Alacak imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış bir borç ikrarına ya da resmi bir belgeye dayanıyorsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılması da istenebilir (İİK m.68). İki yol arasındaki farklar ve dava öncesi zorunlu arabuluculuk itirazın iptali davası yazısında anlatılmıştır. Takibin başlatılması için arabulucuya başvurmak gerekmez; ticari, iş, tüketici ve kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk, itirazın iptali davası açılmadan önce gündeme gelir.
İtirazın haksız olduğuna karar verilirse borçlu, takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa alacaklı, karşı tarafın talebi üzerine yüzde yirmiden az olmamak üzere tazminata mahkum edilebilir (İİK m.67/2). Kambiyo takibinde ise borca itiraz, satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz (İİK m.169). Borçlunun hangi yollara başvurabileceğini görmek için ödeme emrine itiraz yazısına da bakabilirsiniz.
Doğru takip yolu ve yetkili icra dairesi alacağın türüne ve belgelerinize göre değiştiğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Sık sorulan sorular
Avukatsız icra takibi başlatılabilir mi?
Evet. Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak yapılabilir (İİK m.58) ve kanunda avukatla temsil zorunluluğu öngörülmemiştir. Ancak UYAP üzerinden elektronik takip başlatma hizmeti Adalet Bakanlığının hizmet listesinde Avukat Portal için sayılmaktadır; vatandaşlar talebi genellikle icra dairesine bizzat verir. Takip yolunun ve faiz hesabının doğru belirlenmesi, itiraz aşamasında önem taşır.
İcra takibi başlatmak için arabulucuya gitmek gerekir mi?
Hayır, icra takibi başlatmak için arabulucuya başvurma şartı yoktur. Ancak borçlu ödeme emrine itiraz eder ve alacaklı itirazın iptali davası açmak isterse, ticari alacaklar, işçi ve işveren alacakları, kira ilişkisinden doğan alacaklar ve tüketici hakem heyetinin görev alanı dışında kalan tüketici uyuşmazlıkları gibi alanlarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Başvurmadan açılan dava usulden reddedilir.
Senede dayanarak hangi icra takibi yapılır?
Çek, bono ve poliçe kambiyo senedi olduğundan bunlara dayanarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapılabilir (İİK m.167). Bu yolda borçlu 10 gün içinde ödemeye çağrılır ve itirazını 5 gün içinde icra mahkemesine yapar. Kambiyo senedi niteliği taşımayan adi senetlerde ise ilamsız takip yolu kullanılır ve itiraz 7 gün içinde icra dairesine yapılır.
İcra takibinde masrafları kim öder?
Takip başlarken masraf avansını ve harçları alacaklı öder. Ancak takip masrafları kanunen borçluya aittir; alacaklı, tahsil edilen ilk paradan yaptığı masrafları alabilir (İİK m.15, m.59). İlamsız takiplerde alacak miktarının binde beşi peşin harç olarak alınır ve bu tutar takip sonunda alınacak harçtan düşülür (Harçlar Kanunu m.29).
Ödeme emrinden sonra ne zaman haciz istenebilir?
İlamsız takipte ödeme emrindeki süre geçmiş ve borçlu itiraz etmemişse ya da itirazı kaldırılmışsa alacaklı, mal beyanını beklemeden haciz isteyebilir (İİK m.78). Haciz isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır; itiraz veya dava süresi bu bir yıla dahil edilmez. Süre içinde talep yapılmazsa dosya işlemden kaldırılır.
Kaynaklar
- Mevzuat 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.8/a, 15, 32–34, 38, 42–45, 50, 58–68, 78, 167–169
- Mevzuat 492 sayılı Harçlar Kanunu m.29 ve (1) sayılı tarife
- Mevzuat 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.6
- Resmi kaynak Adalet Bakanlığı UYAP: Sunulan Hizmetler
- Resmi kaynak e-Devlet Kapısı: Adalet Bakanlığı İcra Dosyası Sorgulama