Borç Zamanaşımı Kaç Yıl? Kredi Kartı ve Banka Borçları

Yıllar önce ödenemeyen bir kredi kartı veya banka kredisi borcu için bugün icra takibi başlatılabilir mi? Borç zamanaşımı, alacaklının kanunda öngörülen süre içinde hakkını aramaması halinde borçluya ödemekten kaçınma imkanı veren bir savunmadır. Türk Borçlar Kanununa (TBK) göre genel süre on yıl, bazı alacaklarda beş yıldır. Bu yazıda 17.10.2026 itibarıyla zamanaşımı sürelerini, kredi kartı ve banka borçlarında sürenin ne zaman başladığını, sürenin kesilmesini ve icra takibine etkisini anlatıyoruz. İcra süreçlerine ilişkin diğer bilgiler icra ve iflas hukuku sayfasında yer alıyor.

Borç zamanaşımı kaç yıl?

Kanunda aksine bir hüküm yoksa her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Bazı alacaklar için kanun daha kısa süreler öngörür. Zamanaşımı süreleri sözleşmeyle değiştirilemez ve zamanaşımından önceden feragat edilemez (TBK m.148, m.160).

Zamanaşımı alacağın muaccel olmasıyla, yani istenebilir hale gelmesiyle işlemeye başlar. Muacceliyet bir bildirime bağlıysa süre, bu bildirimin yapılabileceği günden başlar (TBK m.149). Asıl alacak zamanaşımına uğrayınca ona bağlı faiz gibi alacaklar da zamanaşımına uğrar (TBK m.152).

Kredi kartı borcu zamanaşımı ne zaman başlar?

Kredi kartı borçları için kanunda ayrı bir zamanaşımı süresi yoktur. Yargıtay uygulamasında kredi kartı üyelik sözleşmesinden doğan alacaklara genellikle TBK m.146'daki on yıllık süre uygulanmaktadır. Süre, çoğunlukla ödenmeyen dönem borcunun son ödeme tarihinden veya bankanın hesabı kat ederek borcun tamamını istenebilir hale getirdiği tarihten itibaren hesaplanır; hangi tarihin esas alınacağı sözleşmeye ve dosyanın özelliklerine göre değişebilir.

Örneğin borcun tamamı 15.03.2018 tarihinde muaccel olmuş ve sonrasında hiçbir ödeme, ikrar veya takip yapılmamışsa on yıllık süre kural olarak 15.03.2028 tarihinde dolar. Arada yapılan küçük bir ödeme bile süreyi baştan başlatabilir. İşlemiş faiz alacakları bakımından TBK m.147/1'deki beş yıllık sürenin uygulanıp uygulanmayacağı, faizin türüne (akdi faiz veya temerrüt faizi) göre tartışmalıdır ve somut olaya göre değerlendirilir.

Banka kredisi borcunda zamanaşımı nasıl hesaplanır?

İhtiyaç, taşıt veya konut kredisi gibi taksitli kredilerde de uygulamada genellikle on yıllık süre uygulanır. Kredi muaccel kılınmamışsa her taksit kendi vade tarihinde muaccel olur. Banka borcun tamamını muaccel kılarsa kalan borcun tamamı için süre bu tarihten işlemeye başlar. Tüketici kredisinde banka bu hakkı ancak tüketici birbirini izleyen en az iki taksidi ödemediğinde ve en az otuz gün süre veren bir muacceliyet uyarısında bulunduktan sonra kullanabilir (6502 sayılı Kanun m.28).

Kefil bakımından zamanaşımı asıl borçluya karşı kesilince kefile karşı da kesilmiş olur; kefile karşı kesilme ise asıl borçluyu etkilemez (TBK m.155). Bankanın alacağı bir varlık yönetim şirketine devretmesi kural olarak süreyi yeniden başlatmaz; alacağın devri kanundaki kesilme sebepleri arasında yer almaz ve borçlu, devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilir (TBK m.188).

Zamanaşımı ne zaman kesilir veya durur?

• Borcun ikrarı: borçlunun borcu kabul etmesi, özellikle faiz ödemesi, kısmen ödeme yapması, rehin vermesi veya kefil göstermesi zamanaşımını keser (TBK m.154/1).
• Alacaklının başvurusu: dava açılması, icra takibi yapılması veya iflas masasına başvurulması zamanaşımını keser (TBK m.154/2).
• Yeni süre: kesilmeyle yeni bir süre başlar; borç senetle ikrar edilmiş veya mahkeme kararına bağlanmışsa yeni süre her zaman on yıldır (TBK m.156).
• İcra takibinde: takiple kesilen zamanaşımı, alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar (TBK m.157/2).
• Durma: evlilik süresince eşlerin birbirinden alacakları gibi hallerde zamanaşımı işlemez (TBK m.153).

Zamanaşımına uğramış borç için icra takibi yapılabilir mi?

Evet, yapılabilir. Zamanaşımı borcu ortadan kaldırmaz, yalnızca borçluya ödemekten kaçınma hakkı verir. Zamanaşımı ileri sürülmedikçe hakim bunu kendiliğinden dikkate alamaz (TBK m.161); icra dairesi de takip talebini alırken zamanaşımını incelemez. Borçlu süresinde itiraz etmezse takip kesinleşebilir.

Ödeme emrine itirazın şekli ve sonuçları ödeme emrine itiraz yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Takip başladıktan sonra dosyanın işlemsiz kalması da sonuç doğurur. İcra ve İflas Kanununa göre ilama dayanan takip, son işlemden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m.39/1). İlamsız takipte ise Yargıtay uygulamasında genellikle, takibe konu alacağın tabi olduğu zamanaşımı süresinin alacağın takibine ilişkin son işlemden itibaren yeniden işlediği kabul edilir (TBK m.157/2). Takip kesinleştikten sonra bu süre dolmuşsa borçlu bunu icra mahkemesinde ileri sürebilir (İİK m.71/2). Mahkeme kararına dayanan borçlara bir örnek ödenmeyen nafakada zamanaşımı yazısında ele alınmıştır.

Davada zamanaşımı def'i nasıl ileri sürülür?

Alacaklı itirazın iptali veya alacak davası açarsa zamanaşımı def'i kural olarak cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir. Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre yazılı yargılama usulünde taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle savunmalarını genişletebilir; dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra savunma genişletilemez. Bu yasak bakımından ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati saklıdır (HMK m.141). Basit yargılama usulünde ise yasak cevap dilekçesinin verilmesiyle başlar (HMK m.319).

Mahkeme zamanaşımı def'ini tahkikata geçmeden önce inceler (HMK m.142, m.320/2). Def'i ileri sürülmezse mahkeme süre dolmuş olsa bile alacağa hükmedebilir.

Zamanaşımı hesabı muacceliyet tarihine, ödeme geçmişine ve daha önce yapılan takip veya davalara göre her dosyada ayrıca yapılmalıdır. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.