Boşanma Davasında Karşı Dava: Cevap Süresi ve Harç 2026

Size boşanma davası dilekçesi tebliğ edildiyse, yalnızca savunma yapmakla kalmayıp kendi boşanma talebinizi de ileri sürebilirsiniz. Boşanma davasında karşı dava, davalı eşin aynı dosyada, davacı eşe karşı açtığı davadır ve cevap dilekçesiyle birlikte açılabilir. Bu yazıda karşı davanın şartlarını, cevap süresini ve ek süreyi, 2026 yılı harçlarını, karşı davanın kusur ve tazminat taleplerine etkisini Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri çerçevesinde bulacaksınız.

Boşanma davasında cevap dilekçesiyle karşı dava açılabilir mi? Harç ve süreler nelerdir?

Evet. Karşı dava, cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içinde verilecek ayrı bir dilekçeyle açılır (HMK m.133/1). Karşı dava açılabilmesi için asıl davanın açılmış ve hala görülmekte olması, iki talep arasında takas veya mahsup ilişkisi ya da bağlantı bulunması gerekir (HMK m.132/1). Aynı eşler arasındaki boşanma talepleri aynı evlilik birliğine dayandığından bu bağlantı genellikle kendiliğinden vardır.

Karşı dava, bağımsız bir dava gibi harca tabidir (Harçlar Kanunu m.6) ve dava açmaya ilişkin hükümler kural olarak karşı dava için de uygulanır (HMK m.135). Karşı davaya karşı ayrıca dava açılamaz (HMK m.132/3). Karşı davada boşanma sebebi asıl davadan farklı olabilir; örneğin asıl dava evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayanırken karşı dava zina veya hayata kast gibi özel bir sebebe dayandırılabilir.

Boşanma davasında cevap süresi ne kadar, ek süre alınabilir mi?

Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Cevabın bu sürede hazırlanması çok zor veya imkansızsa, davalı yine bu iki hafta içinde mahkemeye başvurarak ek süre isteyebilir. Ek süre bir defaya mahsus verilir, bir ayı geçemez ve asıl cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlar (HMK m.127).

Süresinde cevap verilmezse davalı, dava dilekçesindeki vakıaların tamamını inkar etmiş sayılır (HMK m.128); ancak karşı dava açma ve kendi vakıalarını ileri sürme imkanı büyük ölçüde kaybedilir. Süre geçtikten sonra karşı dava açılırsa mahkeme davaların ayrılmasına karar verir (HMK m.133/2). Bu durumda ayrı bir boşanma davası açılabilir; iki davanın birlikte görülmesi için uygulamada birleştirme (HMK m.166) gündeme gelebilir, ancak bu, süre kaybının bütün sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Karşı dava harcı ne kadar ve nasıl ödenir?

Karşılık davalar, müstakil davalar gibi harca tabidir (Harçlar Kanunu m.6). Boşanma davası gibi konusu belli bir değerle ilgili olmayan davalarda, asliye düzeyindeki mahkemeler için 2026 yılında uygulanan başvurma harcı 732,00 TL ve maktu karar ve ilam harcı 732,00 TL'dir (Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife, 01.01.2026'dan itibaren geçerli tutarlar). Maktu harçlar işlem yapılmadan önce peşin ödenir (Harçlar Kanunu m.27). Bunlara ek olarak tebligat, tanık ve bilirkişi gibi giderler için gider avansı yatırılır; gider avansı tutarı her yıl Adalet Bakanlığının tarifesiyle belirlenir (HMK m.120).

Karşı dava içinde ziynet eşyası veya başka bir alacak gibi değeri belli bir talep varsa, bu kısım için nispi harç söz konusu olur. 2026 yılında nispi karar ve ilam harcı oranı binde 68,31'dir (nispi harç 732,00 TL'den az olamaz) ve dörtte biri dava açılırken peşin ödenir (Harçlar Kanunu m.28). Nafakaya ilişkin hükümlerde karar harcı, bir yıllık nafaka tutarı üzerinden binde 11,38 oranındadır. Boşanmanın eki niteliğindeki tazminat taleplerinin harçlandırılması konusunda ise mahkemeler arasında uygulama farkı görülebildiğinden, harcın dosyanın görüldüğü mahkemenin veznesinden veya UYAP üzerinden hesaplatılması yerinde olur.

Harç ve giderleri ödeyecek gücü olmayan kişi, talebi açıkça dayanaktan yoksun değilse adli yardım isteyebilir (HMK m.334). Adli yardım talebi, gelir durumunu gösteren belgelerle birlikte mahkemeye yapılır.

Karşı dava kusur ve tazminatı nasıl etkiler?

Karşı davanın en önemli işlevi, boşanma talebini davacının iradesine bağlı olmaktan çıkarmasıdır. Asıl davanın herhangi bir sebeple sona ermesi, karşı davanın görülüp karara bağlanmasına engel değildir (HMK m.134). Örneğin davacı eş davasından feragat ederse, karşı dava açılmamışsa boşanma kararı verilemez; karşı dava varsa yargılama karşı dava üzerinden sürer.

Kusur bakımından da fark vardır. Karşı dava açan eş, diğer eşin kusurlu davranışlarını kendi boşanma sebebi olarak ileri sürer ve mahkeme iki tarafın kusurunu birlikte değerlendirir. Maddi tazminatı kusursuz veya daha az kusurlu taraf isteyebilir; manevi tazminat kusurlu olan diğer taraftan istenir (Türk Medeni Kanunu m.174). Yoksulluk nafakası ise kusuru daha ağır olmayan ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa bağlanabilir (TMK m.175).

Yargıtay uygulamasında davalı eşin karşı dava açmadan da, süresinde verdiği cevap dilekçesinde boşanmanın eki niteliğindeki maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası taleplerini ileri sürebileceği kabul edilmektedir. Süresinden sonra verilen cevap dilekçesindeki veya dilekçeler aşamasından sonra ilk kez ileri sürülen talepler ise, karşı tarafın açık muvafakati ya da ıslah olmadıkça incelenmemektedir (HMK m.141). Ayrıca bu talepler boşanmaya bağlıdır; davacının davası reddedilirse incelenmez. Bu nedenle davalı da boşanmak istiyorsa, kendi boşanma talebini karşı davayla güvence altına alması çoğu durumda daha sağlıklıdır. Kusurun ispatı ve dava süreci hakkında çekişmeli boşanma davası yazısına bakabilirsiniz.

Cevap dilekçesi ve karşı dava nasıl hazırlanır?

Dilekçeler aşamasında unutulan bir talep, tahkikat sona erinceye kadar bir kez yapılabilecek ıslahla eklenebilir (HMK m.176–177); bu yolun şartları ve boşanmadan sonra açılabilecek davalar boşanmadan sonra nafaka, tazminat ve ziynet talebi yazısında ayrıca anlatılmıştır.

Karşı dava açıp açmama kararı; evliliğin süresine, kusur durumuna, delillere ve taleplerinize göre değişir. Aile hukuku alanındaki diğer konulara da göz atabilir, somut durumunuz için bir avukata danışabilirsiniz.